Επιλέξτε ενότητα Ενότητα Α΄ Η γη ως ουράνιο σώμα
Προηγούμενη Σελίδα Κορυφή Σελίδας Επόμενη Σελίδα
Επιλέξτε ενότητα

ΕΝΟΤΗΤΑ Α :
Η γη ως ουράνιο σώμα

Γεωγραφία ΣΤ΄ Τάξης

Kεφάλαιο 5
Η περιφορά της Γης − Οι εποχές

Η θέση του άξονα της γης είναι πλάγια σε σχέση με την τροχιά της γύρω από τον ήλιο. Αποτέλεσμα της κλίσης του άξονα είναι ο ήλιος να μην θερμαίνει κάθε φορά το ίδιο τα δύο ημισφαίρια της. Στο φαινόμενο αυτό οφείλονται οι εποχές.

Εποχές λέμε τις περιόδους που διαιρείται το έτος και επικρατούν ανάλογες καιρικές συνθήκες.

Όταν είναι στραμμένο προς τον Ήλιο το βόρειο ημισφαίριο, οι ηλιακές ακτίνες πέφτουν κάθετα σ’ αυτό και το θερμαίνουν περισσότερο, ενώ στο νότιο ημισφαίριο πέφτουν πλάγια και το θερμαίνουν λιγότερο.

 Στην περίπτωση αυτή το βόρειο ημισφαίριο έχει καλοκαίρι και το νότιο ημισφαίριο έχει χειμώνα.

Η γη και ήλιος. Τα έτη και οι εποχές

Στις 21 Ιουνίου και στις 21 Δεκεμβρίου η διαφορά ανάμεσα στη διάρκεια της ημέρας και τη διάρκεια της νύχτας είναι η μεγαλύτερη.

Αυτό συμβαίνει γιατί τις δύο αυτές ημέρες ο Ήλιος απέχει τη μεγαλύτερη απόσταση από τον Ισημερινό.

Οι δύο αυτές ημέρες ονομάζονται ηλιοστάσια.

Στις 21 (ή 22) Ιουνίου έχουμε δηλαδή τη μεγαλύτερη διάρκεια ημέρας και τη μικρότερη διάρκεια νύχτας (θερινό ή βόρειο ηλιοστάσιο)  ,

ενώ στις 21 (ή 22) Δεκεμβρίου το αντίθετο (χειμερινό ή νότιο ηλιοστάσιο).

Ηλιοστάσια

Ισημερίες

Η διάρκεια της μέρας και της νύχτας δεν είναι πάντα ίδια σε όλους τους τόπους.

 Αυτό οφείλεται στη μικρή κλίση του άξονα της Γης.

Στον ισημερινό όλο το χρόνο η διάρκεια μέρας - νύχτας είναι ίση (12 ώρες) ,

ενώ οι περιοχές που βρίσκονται στους δύο πόλους έχουν έξι μήνες μέρα και έξι μήνες νύχτα.

Στους άλλους τόπους-εκτός των πόλων- η μέρα και η νύχτα έχουν την ίδια διάρκεια μόνο δύο φορές το χρόνο , κατά την εαρινή (21/3) και φθινοπωρινή ισημερία (23/9).

Εποχές - Ισημερίες - Ηλιοστάσια

Η προσομοίωση παρουσιάζει την περιφορά της Γης, τα ηλιοστάσια, τις ισημερίες, την πρόσπτωση των ακτίνων του Ήλιου πάνω στη Γη και τη θέση του Ήλιου στον Ορίζοντα κατά τη διάρκεια της περιφοράς.

Προσομοίωση - Η εναλλαγή των εποχών
λόγω της κλίσης του άξονα της Γης και της γωνίας πρόσπτωσης των ακτίνων του Ήλιου.

Οι 4 εποχές στη γη

Οι εποχές και η περιφορά της γης
Οι μαθητές μπορούν να μελετήσουν τη θέση που παίρνει η Γη σε σχέση με τον Ήλιο καθώς περιφέρεται γύρω απ’ αυτόν.

Οι εποχές
Η προσομοίωση δείχνει την περιφορά της Γης και ταυτόχρονα παρουσιάζεται η πρόσπτωση των ακτίνων του Ήλιου. Με το χειριστήριο οι μαθητές μπορούν να εκτελέσουν την προσομοίωση της περιφοράς της Γης βήμα-βήμα.

Κίνηση της γης και εποχές

Η προσομοίωση παρουσιάζει την περιφορά της Γης, εστιάζοντας στο ρόλο που παίζει η κλίση του άξονα της Γης και η απόσταση από τον Ήλιο, στο φαινόμενο των εποχών. Υπάρχει η δυνατότητα για μετακίνηση της Γης ανά μήνα, η επιλογή κλίσης του άξονα της Γης και η ταυτόχρονη ένδειξη των θερμοκρασιών σε 4 διαφορετικές περιοχές του πλανήτη.

Πρόσπτωση ηλιακών ακτίνων στη γη

Η προσομοίωση προτείνεται για τη μελέτη του τρόπου με τον οποίον πέφτουν οι ηλιακές ακτίνες επάνω στη Γη μέσα σε ένα ημερολογιακό έτος. Σύμβαση: Η Γη παραμένει ακίνητη για την καλύτερη μελέτη του φαινομένου, ενώ φαίνεται πως μόνο ο Ήλιος κινείται. Αυτό θα πρέπει να τονιστεί από τον εκπαιδευτικό για να μην υπάρξουν παρανοήσεις.

Η εναλλαγή των εποχών λόγω της κλίσης του άξονα της Γης και της γωνίας πρόσπτωσης των ακτίνων του Ήλιου.

Ο μύθος της Περσεφόνης - Οι 4 Εποχές

ΓΝΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

Η περιφορά της Γης γύρω από τον Ήλιο και το φαινόμενο των εποχών

Τετράδιο Εργασιών

Γεωγραφικό γλωσσάριο

Εποχές: χρονικές περίοδοι, στις οποίες διαιρείται το έτος και επικρατούν ιδιαίτερες καιρικές συνθήκες (θερμοκρασία, υγρασία, βροχοπτώσεις κ.λπ.)

Ισημερία είναι το φαινόμενο κατά το οποίο η διάρκεια την ημέρας και της νύχτας είναι ίσες.

    Η εαρινή ισημερία γίνεται στις 21 Μαρτίου ή 22 Μαρτίου.

    Η φθινοπωρινή ισημερία γίνεται στις 22 Σεπτεμβρίου ή 23 Σεπτεμβρίου.

Ηλιοστάσιο: το ημερονύκτιο του έτους κατά το οποίο η χρονική διαφορά μεταξύ ημέρας και νύχτας μεγιστοποιείται

    θερινό ηλιοστάσιο: στις 21 Ιουνίου έχουμε τη μεγαλύτερη διάρκεια της ημέρας και τη μικρότερη νύχτα για όλο το έτος

    χειμερινό ηλιοστάσιο: στις 21 Δεκεμβρίου έχουμε τη μεγαλύτερη νύχτα και τη μικρότερη μέρα του έτους

 Οι αλκυονίδες ημέρες


Η Αλκυόνη, η κόρη του Αιόλου, του θεού των ανέμων, ήταν παντρεμένη με τον Κύηκα, το βασιλιά της Τραχίνας. Ζούσαν πολύ αγαπημένοι κι ευτυχισμένοι και έλεγαν ότι η ευτυχία τους ξεπερνούσε ακόμη και την ευτυχία των θεών. Ο Δίας θύμωσε τόσο πολύ από την αλαζονεία τους και τους μεταμόρφωσε σε πουλιά. Η Αλκυόνη γεννούσε χειμώνα τα αυγά της στην ακροθαλασσιά, με αποτέλεσμα οι νεοσσοί να παρασύρονται από τα κύματα και να χάνονται. Κάποτε ο Δίας λυπήθηκε το άμοιρο πουλί και αποφάσισε να στέλνει μέσα στο καταχείμωνο, κατά την περίοδο που η Αλκυόνη επωάζει τα αυγά της, 14 ημέρες καλοκαιρίας. Μάλιστα διέταξε τον Αίολο να συγκρατεί τους ανέμους του, όσο διαρκούν οι ημέρες αυτές, τις οποίες ο λαός μας ονόμασε «αλκυονίδες».

  1. Tο σχήμα και οι κινήσεις της Γης
  2. Οι πόλοι, ο Ισημερινός, οι παράλληλοι κύκλοι και οι μεσημβρινοί της Γης
  3. Οι γεωγραφικές συντεταγμένες της Γης
  4. Ο άξονας και η περιστροφή της γης Ημέρα και Νύχτα
  5. Η περιφορά της Γης − Οι εποχές
  6. Το ηλιακό μας σύστημα

       Επαναληπτικό Α΄ Ενότητας

ΕΝΟΤΗΤΑ Α : Η γη ως ουράνιο σώμα

ΕΝΟΤΗΤΑ B΄: Το φυσικό περιβάλλον

7. Η κατανομή των ηπείρων και των ωκεανών

8.  Ωκεανοί και θάλασσες

9. Η ατμόσφαιρα

10. Οι κλιματικές ζώνες της Γης

11. Ζώνες βλάστησης

12. Το ανάγλυφο της Γης

13. Οι μεγάλες οροσειρές, οι μεγάλες πεδιάδες

14. Τα μεγαλύτερα ποτάμια και οι μεγαλύτερες λίμνες της Γης

15. Η σημασία του υδρογραφικού δικτύου στη ζωή των ανθρώπων

16. Οι φυσικές καταστροφές και οι συνέπειές τους στη ζωή των ανθρώπων

17. Οι ανθρώπινες δραστηριότητες ως παράγοντας μεταβολών στην επιφάνεια της Γης

    Επαναληπτικό Β΄ Ενότητας

ΕΝΟΤΗΤΑ Γ : Η Γη ως χώρος ζωής του ανθρώπου

18 . Η κατανομή του πληθυσμού στη Γη

19. Γλώσσες και θρησκείες

20. Η ζωή στην έρημο

21. Η ζωή στις πολικές περιοχές

22. Η ζωή στα τροπικά δάση

23. Η ζωή στις εύκρατες περιοχές

Επαναληπτικό Γ΄ Ενότητας

ΕΝΟΤΗΤΑ Δ : Οι ήπειροι

Η ΕYPΩΠH: H ταυτότητα της Eυρώπης

24. Η θέση της Ευρώπης

25. Ο οριζόντιος διαμελισμός της Ευρώπης

26. Ο κατακόρυφος διαμελισμός της Ευρώπης

27. Το κλίμα της Ευρώπης και οι ανθρώπινες  δραστηριότητες

28. Η χλωρίδα και η πανίδα − Η βλάστηση της Ευρώπης

29. Οι κάτοικοι και τα κράτη της Ευρώπης

30. Πολιτστικά χαρακτηριστικά των λαών της Ευρώπης   

31. Αξιοθέατα, μνημεία και ιστορική συνέχεια των λαών της Ευρώπης

32. Τομείς παραγωγής αγαθών και παροχής υπηρεσιών

33. Οι σχέσεις των κρατών της Ευρώπης και η Ευρωπαϊκή Ένωση

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΕΥΡΩΠΗ


ΑΣΙΑ: Η ταυτότητα της Ασίας

34. Η θέση και το φυσικό περιβάλλον της Ασίας

35. Τα κράτη της Ασίας

36. Οι κάτοικοι της Ασίας

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΑΣΙΑ


ΑΦΡΙΚΗ : Η ταυτότητα της Αφρικής

37. Η θέση και το φυσικό περιβάλλον της Αφρικής

38. Οι κάτοικοι και τα κράτη της Αφρικής

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΑΦΡΙΚΗ


ΒΟΡΕΙΑ ΑΜΕΡΙΚΗ : Η ταυτότητα της Βόρειας Αμερικής

39. Η θέση και το φυσικό περιβάλλον της Βόρειας Αμερικής

40. Οι κάτοικοι της Βόρειας Αμερικής

41. Τα κράτη της Βόρειας Αμερικής


NOTIA ΑΜΕΡΙΚΗ : Η ταυτότητα της Nότιας Αμερικής

42. Η θέση και το φυσικό περιβάλλον της Νότιας Αμερικής

43. Οι κάτοικοι και τα κράτη της Νότιας Αμερικής


ΩΚΕΑΝΙΑ : Η ταυτότητα της Ωκεανίας

44.  Η θέση και το φυσικό περιβάλλον της Ωκεανίας

45. Τα κράτη και οι κάτοικοι της Ωκεανίας


ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ Δ΄  ΕΝΟΤΗΤΑΣ




1. Ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές και ποιες λανθασμένες;

Γράψε «Σ» για τη σωστή και «Λ» για τη λανθασμένη   

α) Ο άξονας της Γης είναι κάθετος προς το επίπεδο της τροχιάς της γύρω από τον Ήλιο Λ

β) Όταν οι ηλιακές ακτίνες πέφτουν πλάγια σε έναν τόπο τον θερμαίνουν λιγότερο Σ

γ) Οι εποχές οφείλονται στην πλάγια θέση που έχει ο άξονας της Γης ως προς το επίπεδο της ελλειπτικής τροχιάς, καθώς αυτή περιφέρεται γύρω από τον  Ήλιο Σ

γ) Όταν το βόρειο ημισφαίριο είναι στραμμένο προς τον Ήλιο, τότε αυτό έχει χειμώνα Λ

ε) Όταν το νότιο ημισφαίριο είναι στραμμένο προς τον Ήλιο, τότε το βόρειο ημισφαίριο έχει χειμώνα Σ


2. Γιατί νομίζεις ότι εμείς οι άνθρωποι δεν αντιλαμβανόμαστε τις κινήσεις της Γης, παρόλο που αυτή κινείται με μεγάλη ταχύτητα;

Οι άνθρωποι δεν μπορούμε να αντιληφθούμε την κίνηση της Γης, γιατί μαζί με τη γη, κινούμαστε κι εμείς , ακριβώς με την ίδια ταχύτητα. Αυτό μπορούμε να το παρατηρήσουμε και όταν είμαστε μέσα σε κάποιο μεταφορικό μέσο. Όταν για παράδειγμα είμαστε μέσα σε ένα αεροπλάνο, ενώ μπορεί να ταξιδεύουμε με πολύ μεγάλη ταχύτητα, εμείς νιώθουμε πως είμαστε ακίνητοι.


3. Συμπλήρωσε το κείμενο με τις λέξεις που λείπουν:

Ο άξονας της Γης είναι πλάγιος προς το επίπεδο της τροχιάς της γύρω από τον Ήλιο. Στη θέση αυτή του άξονα κατά την περιφορά της Γης γύρω από τον Ήλιο οφείλονται οι εποχές. Όταν το βόρειο ημισφαίριο έχει καλοκαίρι, τότε το νότιο ημισφαίριο έχει χειμώνα.


4. Φαντάσου ότι ο άξονας της Γης είναι κάθετος προς το επίπεδο της τροχιάς της γύρω από τον Ήλιο. Καθώς ο Ήλιος τη φωτίζει, ενώ εκείνη περιφέρεται γύρω του, μπορείς να γράψεις τι θα συνέβαινε;

Στην περίπτωση που ο άξονας της Γης ήταν κάθετος, ο Ήλιος θα έλουζε με τις ακτίνες του το ίδιο και τα δύο ημισφαίρια, με αποτέλεσμα, να μην εναλλάσσονται οι εποχές. Έτσι, θα είχαμε 12 ώρες μέρα και 12 ώρες νύχτα και δε θα υπήρχαν εποχές.