Επιλέξτε ενότητα Ενότητα Β΄ Το φυσικό περιβάλλον
Προηγούμενη Σελίδα Κορυφή Σελίδας Επόμενη Σελίδα
Επιλέξτε ενότητα

Το νερό στη ζωή μας

Νερό, η πηγή της ζωής
Το
βίντεο αναφέρεται στο πιο σημαντικό συστατικό της ζωής, το νερό, το οποίο καλύπτει τα ¾ της επιφάνειας της γης.

Kεφάλαιο 15

Η σημασία του υδρογραφικού δικτύου
στη ζωή των ανθρώπων

Η ιστορία του ανθρώπου συμβαδίζει με την ιστορία του νερού. Ο άνθρωπος επιδιώκει να ζει κοντά σε περιοχές που διαθέτουν νερό. Το σύνολο των περιοχών γλυκού νερού, όπως είναι οι ποταμοί και οι λίμνες αποτελούν το υδρογραφικό δίκτυο, το οποίο εξυπηρετεί την ύδρευση, την άρδευση για την παραγωγή ενέργειας και τη βιομηχανία και τις ανάγκες του ανθρώπου για μετακινήσεις, ψυχαγωγία κ.λπ.

 Ύδρευση: παροχή πόσιμου νερού για την ικανοποίηση καθημερινών αναγκών


Άρδευση:  πότισμα καλλιεργημένων χωραφιών


Μετακίνηση: Πλεύση ποταμόπλοιου σε πλωτό ποταμό για τη μεταφορά ανθρώπων


Μεταφορές:Πλεύση ποταμόπλοιου σε πλωτό ποταμό για τη μεταφορά εμπορευμάτων

Η σημασία του νερού για τον άνθρωπο γίνεται εμφανής και από το γεγονός ότι πολλοί μεγάλοι αρχαίοι πολιτισμοί εμφανίστηκαν γύρω από μεγάλα ποτάμια.

Ειδικότερα:


ο πολιτισμός της Μεσοποταμίας στήριξε την ανάπτυξή τoυ στους ποταμούς Τίγρη και Ευφράτη,

ο πολιτισμός της Αιγύπτου στο Νείλο,

ο πολιτισμός της Κίνας στον Κίτρινο ποταμό και

ο ινδικός πολιτισμός στους ποταμούς Γάγγη και Ινδό.

 Στη Μεσοποταμία, μια πολύ εύφορη χώρα, με εκτεταμένες πεδιάδες , που ποτίζονται από τους ποταμούς Τίγρη και Ευφράτη, έζησαν από πολύ νωρίς λαοί που ανέπτυξαν σημαντικότατους πολιτισμούς...

Οι λαοί της Μεσοποταμίας: Σουμέριοι,Ακκάδιοι,Βαβυλώνιοι,Αιγύπτιοι,
Φοίνικες, Εβραίοι,Χετταίοι,Μήδοι και Πέρσες.  

Γεωγραφία ΣΤ΄ Τάξης

ΕΝΟΤΗΤΑ B : Το φυσικό περιβάλλον

Στην εύφορη κοιλάδα του Νείλου, αναπτύχθηκε ένας από τους σημαντικότερους πολιτισμούς της Ανατολικής Μεσογείου , ο Αιγυπτιακός.

Οι Αιγύπτιοι είχαν αναπτύξει συστήματα άρδευσης, για να εκμεταλλεύονται τα νερά από τις πλημμύρες του Νείλου ποταμού.

Η σημασία του νερού για τη ζωή μας.

Δες εδώ τις χώρες και πόλεις απ΄τις οποίες περνά ο Δούναβης.

Εντόπισε στον παγκόσμιο γεωμορφολογικό χάρτη  τους ποταμούς στις περιοχές που  αναφέραμε.

Το αποχετευτικό σύστημα της Κνωσσού.

Η Αρχαία Κίνα δημιούργησε  ένα  μεγάλο πολιτισμό, η επιρροή του οποίου εξαπλώθηκε σε ολόκληρη τη νοτιοανατολική Ασία χάρη στον  Κίτρινο ποταμό (Χουάνγκ Χο) και τον Γιανγκ Τσε.

Ο Ινδός και ο Γάγγης

Δύο ποταμοί στην Ινδία αποτελούν στην κυριολεξία πηγή ζωής, εφόσον συντηρούν εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους.

Και οι δύο χαίρουν της εκτίμησης των ανθρώπων για όσα τους παρέχουν.

 Ο Γάγγης θεωρείται ο πιο ιερός ποταμός από τους Ινδουιστές.

Ο Δούναβης και ο Μισισιπής στο μεγαλύτερο μέρος τους είναι πλωτοί ποταμοί, δηλαδή επιτρέπουν τη συγκοινωνία με ποταμόπλοια (1). (2). Οι παραποτάμιες πόλεις έχουν πολλά οφέλη από τους ποταμούς.

 Το 3000 π.Χ. κατά τη μινωική περίοδο αναπτύχθηκαν όλες οι χρήσεις του νερού.

Οι ανασκαφές στα ανάκτορα της Κνωσού αποκάλυψαν ένα τέλειο αποχετευτικό σύστημα, λουτρά και εγκαταστάσεις για γεωργική εκμετάλλευση του νερού.

Αυτό σημαίνει ότι ο άνθρωπος από πολύ παλιά είχε συνδέσει τη ζωή του με το γλυκό νερό.

Μια πόλη που είναι χτισμένη στις όχθες ενός μεγάλου πλωτού ποταμού, σε σχέση με μια άλλη πόλη που είναι μακριά από οποιοδήποτε υδρογραφικό δίκτυο μπορεί ευκολότερα και σε μεγαλύτερο βαθμό να αναπτύξει:

    τη γεωργία,

    τη ναυτιλία,

    το εμπόριο

Απόβλητα σε ποτάμι

Δραστηριότητα που επίσης μειώνει τις διαθέσιμες ποσότητες του γλυκού νερού είναι και η αλόγιστη χρήση φυτοφαρμάκων και λιπασμάτων ,  που προκαλούν πολλά προβλήματα σε λίμνες και ποτάμια (ευτροφισμός, καταστροφή πανίδας και χλωρίδας), από τις οποίες οι άνθρωποι προμηθεύονται πόσιμο νερό.

Στη φωτογραφία νεκρά ψάρια στον Πηνειό ποταμό.

Πώς θα είναι άραγε η ζωή μας το έτος 2070 , αν συνεχίσουμε με τον ίδιο ρυθμό την σπατάλη των αποθεμάτων νερού;

- Ποια από τις ηπείρους θα υποφέρει περισσότερο από την έλλειψη νερού;

- Σε ποιες περιοχές του πλανήτη μας υπάρχουν πολύ σοβαρά ζητήματα που σχετίζονται με το νερό;

 Ο εφιάλτης της ξηρασίας

Παγκόσμια Ημέρα για το Νερό

  Παιχνίδι

Φτιάξε μια βιώσιμη πόλη!

Παρουσιάσεις

Γεωγραφικό γλωσσάριο

Άρδευση: το πότισμα των καλλιεργημένων εκτάσεων

Ύδρευση: η χρήση του νερού για την κάλυψη των καθημερινών αναγκών

Yδρογραφικό δίκτυο: το σύνολο των περιοχών γλυκού νερού που διαθέτει ένας τόπος (ποταμοί, χείμαρροι, λίμνες, πηγές)

Πλωτός ποταμός: ποταμός, στον οποίον μπορούν να πλεύσουν πλοία γνωστά ως ποταμόπλοια


  1. Tο σχήμα και οι κινήσεις της Γης
  2. Οι πόλοι, ο Ισημερινός, οι παράλληλοι κύκλοι και οι μεσημβρινοί της Γης
  3. Οι γεωγραφικές συντεταγμένες της Γης
  4. Ο άξονας και η περιστροφή της γης Ημέρα και Νύχτα
  5. Η περιφορά της Γης − Οι εποχές
  6. Το ηλιακό μας σύστημα

       Επαναληπτικό Α΄ Ενότητας

ΕΝΟΤΗΤΑ Α : Η γη ως ουράνιο σώμα

ΕΝΟΤΗΤΑ B΄: Το φυσικό περιβάλλον

7. Η κατανομή των ηπείρων και των ωκεανών

8.  Ωκεανοί και θάλασσες

9. Η ατμόσφαιρα

10. Οι κλιματικές ζώνες της Γης

11. Ζώνες βλάστησης

12. Το ανάγλυφο της Γης

13. Οι μεγάλες οροσειρές, οι μεγάλες πεδιάδες

14. Τα μεγαλύτερα ποτάμια και οι μεγαλύτερες λίμνες της Γης

15. Η σημασία του υδρογραφικού δικτύου στη ζωή των ανθρώπων

16. Οι φυσικές καταστροφές και οι συνέπειές τους στη ζωή των ανθρώπων

17. Οι ανθρώπινες δραστηριότητες ως παράγοντας μεταβολών στην επιφάνεια της Γης

    Επαναληπτικό Β΄ Ενότητας

ΕΝΟΤΗΤΑ Γ : Η Γη ως χώρος ζωής του ανθρώπου

18 . Η κατανομή του πληθυσμού στη Γη

19. Γλώσσες και θρησκείες

20. Η ζωή στην έρημο

21. Η ζωή στις πολικές περιοχές

22. Η ζωή στα τροπικά δάση

23. Η ζωή στις εύκρατες περιοχές

Επαναληπτικό Γ΄ Ενότητας

ΕΝΟΤΗΤΑ Δ : Οι ήπειροι

Η ΕYPΩΠH: H ταυτότητα της Eυρώπης

24. Η θέση της Ευρώπης

25. Ο οριζόντιος διαμελισμός της Ευρώπης

26. Ο κατακόρυφος διαμελισμός της Ευρώπης

27. Το κλίμα της Ευρώπης και οι ανθρώπινες  δραστηριότητες

28. Η χλωρίδα και η πανίδα − Η βλάστηση της Ευρώπης

29. Οι κάτοικοι και τα κράτη της Ευρώπης

30. Πολιτστικά χαρακτηριστικά των λαών της Ευρώπης   

31. Αξιοθέατα, μνημεία και ιστορική συνέχεια των λαών της Ευρώπης

32. Τομείς παραγωγής αγαθών και παροχής υπηρεσιών

33. Οι σχέσεις των κρατών της Ευρώπης και η Ευρωπαϊκή Ένωση

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΕΥΡΩΠΗ


ΑΣΙΑ: Η ταυτότητα της Ασίας

34. Η θέση και το φυσικό περιβάλλον της Ασίας

35. Τα κράτη της Ασίας

36. Οι κάτοικοι της Ασίας

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΑΣΙΑ


ΑΦΡΙΚΗ : Η ταυτότητα της Αφρικής

37. Η θέση και το φυσικό περιβάλλον της Αφρικής

38. Οι κάτοικοι και τα κράτη της Αφρικής

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΑΦΡΙΚΗ


ΒΟΡΕΙΑ ΑΜΕΡΙΚΗ : Η ταυτότητα της Βόρειας Αμερικής

39. Η θέση και το φυσικό περιβάλλον της Βόρειας Αμερικής

40. Οι κάτοικοι της Βόρειας Αμερικής

41. Τα κράτη της Βόρειας Αμερικής


NOTIA ΑΜΕΡΙΚΗ : Η ταυτότητα της Nότιας Αμερικής

42. Η θέση και το φυσικό περιβάλλον της Νότιας Αμερικής

43. Οι κάτοικοι και τα κράτη της Νότιας Αμερικής


ΩΚΕΑΝΙΑ : Η ταυτότητα της Ωκεανίας

44.  Η θέση και το φυσικό περιβάλλον της Ωκεανίας

45. Τα κράτη και οι κάτοικοι της Ωκεανίας


ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ Δ΄  ΕΝΟΤΗΤΑΣ


Aν θέλεις, διάβασε κι αυτό...

Ένας μύθος για την ίδρυση των Ολυμπιακών Αγώνων

Σύμφωνα με μια παράδοση η γέννηση των Ολυμπιακών Αγώνων συνδέεται με έναν από τους άθλους του Ηρακλή, του πιο αγαπημένου ήρωα των αρχαίων Ελλήνων. Ο μύθος λέει ότι ο Αυγείας ζήτησε από τον Ηρακλή, έναντι αμοιβής, να του καθαρίσει τους στάβλους. Ο ήρωας τα κατάφερε (χρησιμοποιώντας το νερό ποταμών), αλλά ο Αυγείας δεν τήρησε την υπόσχεσή του. Ο Ηρακλής εξοντώνοντας τους αρχηγούς του στρατού του Αυγεία κατάφερε να νικήσει και να σκοτώσει και τον ίδιο. Σε ανάμνηση της νίκης του όρισε να γίνονται αθλητικοί αγώνες στην Ηλεία προς τιμήν του πατέρα του, του Δία. Σύμφωνα με το μύθο ο Ηρακλής έφερε από τη χώρα των Yπερβορείων την αγριελιά, με τα κλαδιά της οποίας στεφάνωναν τους νικητές. Οι αρχαίοι Έλληνες έλεγαν ότι ο ίδιος ο Ηρακλής συμμετείχε σε διάφορα ολυμπιακά αγωνίσματα και ότι συγκέντρωσε πλήθος κόσμου γύρω από τη διοργάνωση, θεωρώντας ότι αυτή θα ήταν η αρχή της συμφιλίωσης για τους Έλληνες.

Η σημασία του υδρογραφικού δικτύου στη ζωή των ανθρώπων

Οι Σουμέριοι είχαν ανακαλύψει τρόπους άρδευσης των χωραφιών τους.

Η αρχαία Βαβυλώνα ήταν γνωστή για τους κρεμαστούς κήπους της, κάτι που προϋποθέτει ένα πολύπλοκο αρδευτικό σύστημα.

Ο Αρχιμήδης είχε εφεύρει τον ατέρμονο κοχλία, για να μεταφέρει νερό από το ποτάμι χαμηλά προς το χωράφι που ήταν ψηλότερα .

Οι Ρωμαίοι εφηύραν τα υδραγωγεία και τους αγωγούς τους, για να μεταφέρουν το νερό από μακριά.

​Αργότερα εφευρέθηκε ο νερόμυλος, με την βοήθεια του οποίου μπορούσαν, όσοι βρίσκονταν κοντά σε ποτάμια, να αλέθουν τους καρπούς τους.

Στις μέρες  μας, οι άνθρωποι έχουν πάει πολλά βήματα μπροστά, εκμεταλλευόμενοι την δύναμη του νερού στα υδροηλεκτρικά εργοστάσια, για την παραγωγή ρεύματος.

Πολλά πλοία ταξιδεύουν μέσα στις λίμνες  και τα πλωτά ποτάμια, που τα χρησιμοποιούν ως υδάτινους δρόμους για την επικοινωνία και το εμπόριο  μεταξύ των ανθρώπων.

Ανθρώπινες δραστηριότητες που μειώνουν τις διαθέσιμες ποσότητες γλυκού νερού

γεωργική εκμετάλλευση

 μόλυνση

κατανάλωση από βιομηχανίες & εργοστάσια

προσωπική χρήση

Η ποσότητα του νερού στον πλανήτη μας είναι σταθερή στη διάρκεια της ζωής της Γης.

Το νερό ανακυκλώνεται συνεχώς ακολουθώντας το γνωστό υδρολογικό κύκλο (κύκλος του νερού).

Αυτό που μεταβάλλεται καθημερινά είναι η ποιότητα αλλά και η ποσότητα του προσβάσιμου νερού.

τον προηγούμενο αιώνα, οι άνθρωποι ανακάλυψαν την δύναμη του ατμού και εφηύραν τις ατμομηχανές.

Τετράδιο Εργασιών


1.  Ανάφερε στις παρακάτω γραμμές στοιχεία του υδρογραφικού δικτύου της περιοχής σου.
Γράψε «
Σ» για τη σωστή και «Λ» για τη λανθασμένη στο
Το υδρογραφικό δίκτυο της Μαγνησίας είναι περιορισμένο. Η Όθρυς διαρρέεται από μικρούς ποταμούς, οι οποίοι αποχετεύουν συγχρόνως και την πεδιάδα του Αλμυρού: Πλατανόρεμα, Koκάριος, Χολόρεμα. Τα νερά του Πηλίου αποχετεύονται κατευθείαν στο Αιγαίο.

2. Αντιστοίχισε τις λέξεις με τις ερμηνείες τους:

υδρογραφικό δίκτυο - το σύνολο των περιοχών γλυκού νερού

ύδρευση - η χρήση του νερού για τις καθημερινές μας ανάγκες

άρδευση - το πότισμα των καλλιεργημένων εκτάσεων

3. Αφού μελετήσετε το κείμενο της ΕΥΔΑΠ, γράψτε ως νέοι πολίτες και αυριανοί πελάτες, προτάσεις για συνετή χρήση του νερού, ώστε να αποδίδετε σε αυτό τον σεβασμό που του αρμόζει, αλλά και να προστατεύετε τα… χρήματά σας.


• Όταν πλένουμε τα πιάτα στο χέρι, δεν αφήνουμε την βρύση να τρέχει ενώ σαπουνίζουμε.

• Χρησιμοποιούμε το πλυντήριο πιάτων μόνο όταν είναι γεμάτο και το ρυθμίζουμε στο οικονομικό πρόγραμμα.

• Χρησιμοποιούμε ένα ποτήρι καθ' όλη την διάρκεια της μέρας, ούτως ώστε να μην χρειάζεται να πλένουμε πολλά ποτήρια.

• Το καλοκαίρι έχουμε την συνήθεια να αφήνουμε την βρύση να τρέχει ώστε να έρθει το δροσερό νερό. Είναι προτιμότερο να έχουμε μπουκάλια με παγωμένο νερό στο ψυγείο, ώστε να μην σπαταλάμε νερό.

• Όταν μαγειρεύουμε, καλό είναι να χρησιμοποιούμε ακριβώς όσο νερό χρειαζόμαστε και να αποφεύγουμε τις σπατάλες.

• Δεν τραβάμε άσκοπα το καζανάκι κατά την διάρκεια της ημέρας.

• Καλό είναι να περιορίσουμε τα αφρόλουτρα και να τα αντικαταστήσουμε με σύντομα ντους.

• Κλείνουμε την βρύση όταν σαπουνίζουμε τα χέρια μας.

• Κλείνουμε την βρύση όταν βουρτσίζουμε τα δόντια μας. Για περισσότερη οικονομία χρησιμοποιούμε ένα ποτήρι με νερό αντί να αφήνουμε την βρύση να τρέχει.

• Χρησιμοποιούμε το πλυντήριο ρούχων εφόσον είναι γεμάτο.

• Ποτίζουμε τον κήπο και τα φυτά μας με ποτιστήρι είτε νωρίς το πρωί είτε αργά το απόγευμα, όπου η θερμοκρασία είναι χαμηλότερη. Έτσι μειώνουμε την απώλεια νερού λόγο εξάτμισης.

• Διαμορφώνουμε τον κήπο μας με τρόπο φιλικό προς το νερό. Έτσι θα περιορίσουμε σημαντικά την ποσότητα νερού που απαιτείται για την συντήρησή του.

• Σφουγγαρίζουμε και σκουπίζουμε τους εξωτερικούς χώρους του σπιτιού μας, αντί να χρησιμοποιήσουμε το λάστιχο.

• Πλένουμε το αυτοκίνητό μας χρησιμοποιώντας κουβά αντί για λάστιχο.