ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΣΤ
ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΣΤ Ενότητα Β΄ Το φυσικό περιβάλλον
Προηγούμενη Σελίδα Κορυφή Σελίδας Επόμενη Σελίδα

Αρκτικός λαγός

Καριμπού - είδος ταράνδου

Η τροφική αλυσίδα στην τούνδρα

Άλκη  -είδος ελαφιού της Αμερικής

Μεσογειακή βλάστηση

Στην εύκρατη ζώνη συναντάμε επίσης και τη μεσογειακή βλάστηση (ελιές, αμπέλια).

Συναντάται κυρίως στις περιοχές γύρω από την Μεσόγειο θάλασσα, και λιγότερο σε περιοχές της Καλιφόρνιας (Η.Π.Α.), της Χιλής (Ν. Αμερικής), Ν. Αφρικής και Ν. Αυστραλίας.

Στα ζώα των φυλλοβόλων δασών περιλαμβάνεται μια μεγάλη ποικιλία θηλαστικών όπως οι σκίουροι, οι αρουραίοι, τα ελάφια, οι αγριόχοιροι, η αλεπού, η νυφίτσα , o κάστορας κ.ά., πτηνών (δρυοκολάπτες, νυκτόβια αρπακτικά κ.ά.) και ξυλοφάγων εντόμων όπως κολεόπτερα, υμενόπτερα κ.τ.λ.

Στην εύκρατη ζώνη επίσης αναπτύσσονται δάση από φυλλοβόλα δέντρα (οξιές, βελανιδιές),

Φυλλοβόλα δάση

Τα ζωικά είδη στην Τάιγκα είναι περιορισμένα σε σύγκριση με την τούνδρα και περιλαμβάνουν ταράνδους, αρκούδες, λύκους και ελάφια. Τα περισσότερα είδη έχουν μέτριο μέγεθος, όπως τα τρωκτικά, οι λαγοί και οι λύγκες. Υπάρχει μεγάλη ποικιλία πουλιών που μετακινούνται νοτιότερα για να περάσουν το χειμώνα και λίγα αμφίβια και ερπετά.


Τάιγκα

Στην τάιγκα κυριαρχούν δάση από κωνοφόρα δέντρα (πεύκα, έλατα).

Την τάιγκα συναντάμε αμέσως μετά την τούνδρα, καθώς και σε περιοχές με μεγάλο υψόμετρο.

Στη ζώνη αυτή συναντάμε τις  εξής φυτικές διαπλάσεις:

Εύκρατη ζώνη

Στη βλάστηση αυτή μπορούν να ζήσουν τάρανδοι, λύκοι, η πολική αλεπού, η αρκούδα, ο λαγός, αποδημητικά πουλιά κ.ά.

Στη ζώνη αυτή συναντάμε τη φυτική διάπλαση της τούνδρας − μόνο το καλοκαίρι − η οποία αποτελείται από βρύα, λειχήνες, μικρούς θάμνους και νανώδη δέντρα.

ΤΟΥΝΔΡΑ

ΠΟΛΙΚΗ ΖΩΝΗ

 Μακί: Αναπτύσσονται στις υγρότερες περιοχές της μεσογειακής ζώνης και μέχρι υψόμετρο 700 περίπου μέτρων και πολλές φορές σε περιοχές που υποβαθμίστηκαν από φωτιά ή βόσκηση. Αποτελούν ίσως το πιο εκτεταμένο φυσικό σύστημα της χώρας μας με έκταση που αγγίζει το 27,5%. Τα κυρίαρχα φυτά είναι θάμνοι ύψους μέχρι 2-2,5 μέτρα.

Γεωγραφία ΣΤ΄ Τάξης

ΕΝΟΤΗΤΑ B : Το φυσικό περιβάλλον

Kεφάλαιο 11
 Ζώνες βλάστησης

Οι ζώνες βλάστησης διαμορφώνονται περίπου όπως και οι κλιματικές ζώνες.

Έτσι έχουμε τις εξής βασικές ζώνες βλάστησης:

Οι παράγοντες που καθορίζουν το είδος της βλάστησης μιας περιοχής είναι:

το γεωγραφικό πλάτος , το οποίο καθορίζει τη θερμοκρασία

το υψόμετρο της περιοχής

οι τοπικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή (π.χ. άνεμος, υγρασία, βροχή κ.λπ.)

Όλες οι περιοχές της Γης δεν έχουν την ίδια βλάστηση. Υπάρχουν περιοχές με πλούσια βλάστηση και περιοχές με φτωχή βλάστηση.

Χλωρίδα, ονομάζουμε το σύνολο των φυτικών ειδών μιας περιοχής.

Βλάστηση ονομάζουμε τον τρόπο ανάπτυξης των φυτών μιας περιοχής.

Η βλάστηση μαζί με τη χλωρίδα καθορίζουν την πανίδα μιας περιοχής δηλαδή τα ζώα που ζουν σε μια συγκεκριμένη περιοχή.  

Με τον όρο φυτική διάπλαση εννοούμε το είδος της βλάστησης που είναι χαρακτηριστικό μιας περιοχής (τούνδρα, στέπα, σαβάνα, τροπικό δάσος κ.ά.).

Χάρτης - ζώνες βάστησης , κλιματικός

Βίσωνας Γκουανάκο συγγενεύει με τα λάμα και τις καμήλες και ζει  στις στέπες της Ν. Αμερικής Είδος ελαφιού που ζει στις στέπες. Οσελότος

Η Αφρικανική σαβάνα

Γεωγραφικό γλωσσάριο

Βλάστηση: ο τρόπος ανάπτυξης των φυτών μιας περιοχής

Βρύα: πολύ μικρά φυτά (μερικά τα παρατηρούμε μόνο με μεγεθυντικό φακό), που σχηματίζουν τάπητες και καλύπτουν βράχια, δέντρα, κεραμίδια κ.λπ.

Λειχήνες: φυτικοί οργανισμοί που ζουν σε όλες τις περιοχές του κόσμου, αλλά κυριαρχούν σε περιοχές, όπου δεν μπορούν να επιβιώσουν άλλα φυτά, όπως στις πολικές περιοχές και στα πολύ μεγάλα υψόμετρα

Πανίδα: το σύνολο των ζώων που ζουν σε μια περιοχή μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή

Φυτική διάπλαση: είδος βλάστησης χαρακτηριστικό μιας περιοχής

Χλωρίδα: το σύνολο των αυτοφυών φυτών που υπάρχουν σε μια περιοχή

Σαβάνα

τροπικά βροχερά δάση

ΤΡΟΠΙΚΗ ΖΩΝΗ

Στέπες

Στην εύκρατη ζώνη υπάρχουν και λιβάδια με ξηρό κλίμα που ονομάζονται στέπες.

Το κλίμα της στέπας είναι εξαιρετικά σκληρό, με μεγάλους, κρύους και ανεμοδαρμένους χειμώνες καθώς και ξηρά και πολύ ζεστά καλοκαίρια. Στη Μογγολία η στέπα είναι χιονισμένη κατά μέσο όρο 160 μέρες το χρόνο.

Υπάρχουν κυρίως στην κεντρική Ασία και, σε μικρότερα τμήματα, στην Κεντρική και Νότια Αμερική.

Στην τροπική ζώνη αναπτύσσονται τα τροπικά βροχερά δάση, στα οποία συναντώνται πίθηκοι, φίδια και τροπικά πουλιά.

Σε αυτή τη ζώνη αναπτύσσεται και η σαβάνα, που αποτελείται από φοίνικες, κάκτους και φυλλοβόλα δέντρα με μικρά φύλλα και αγκάθια. Εδώ ζουν ελέφαντες, ζέβρες, τίγρεις, λιοντάρια κ.λπ.

Στέπα

 Στην τροπική ζώνη αναπτύσσεται και η στέπα (όπως και στην εύκρατη ζώνη), η οποία αποτελείται από μικρούς θάμνους και μικρά δέντρα. Στις στέπες ζουν χορτοφάγα ζώα (άλογο, καμήλα), τρωκτικά (χάμστερ, κουνέλια), σαύρες και φίδια.

Με κίτρινο χρώμα οι στέπες και με πράσινο οι σαβάνες.

QUIZ: Ζώνες βλάστησης.
Άσκηση εντοπισμού των ζωνών βλάστησης του πλανήτη.

Χάρτης – Τύποι βλάστησης

Λύγκας του Καναδά Κόκκινη αλεπού ελάφι νυφίτσα σκίουρος

Αυτοκρατορικοί πιγκουίνοι στην Ανταρκτική

Αρκτικός λύκος

αρκτική αλεπού

Lemming ένα είδος τρωκτικού

Λευκή κουκουβάγια

Πίκα – είδος τρωκτικού

Το δένδρο μπαομπάμπ (χιλιόχρονο δένδρο), ένα περίεργο φυτό με πολύ παχύ κορμό
που φτάνει σε διάμετρο και τα 12 μέτρα.
Στους κορμούς των δένδρων αυτών οι ιθαγενείς κατασκευάζουν κατοικίες.
Στη κορυφή του τα κλαδιά είναι πολύ μικρά σε σχέση με τον κορμό.

Προτείνεται να μη διδαχθεί