Επιλέξτε ενότητα
Επιλέξτε ενότητα
Επιλέξτε ενότητα
Επιλέξτε ενότητα
Φυσικά Ε΄ Τάξης

Κεφάλαιο 9ο Μηχανική Α΄ μέρος (μεταφέρεται στην ΣΤ΄ τάξη)

ΦΕ1. Η ταχύτητα   (έχει αφαιρεθεί από την ύλη)

ΦΕ2. Οι δυνάμεις (Αφαιρούνται οι σελ. 167-168)

ΦΕ3. Δυνάμεις με επαφή - Δυνάμεις από απόσταση (Αφαιρούνται οι σελ. 172-173)

ΦΕ4. Πώς μετράμε τη δύναμη

ΦΕ5. Τριβή: μία σημαντική δύναμη  

ΦΕ6. Παράγοντες από τους οποίους εξαρτάται η τριβή  

ΦΕ7. Τριβή: επιθυμητή ή ανεπιθύμητη;

ΦΕ8. Η πίεση

ΦΕ9. Η υδροστατική πίεση  

ΦΕ10. Η ατμοσφαιρική πίεση

Επανάληψη Μηχανική  

Το μάθημα στο ψηφιακό βιβλίο

Τετράδιο Εργασιών

Βιβλίο δασκάλου 1ο  μέρος

Βιβλίο δασκάλου 2ο  μέρος

ΦΕ1: Η ταχύτητα  

ΦΕ2: Οι δυνάμεις (Αφαιρούνται οι σελ. 167-168)

Η ΤΑΧΥΤΗΤΑ

ΤΑΧΥΤΗΤΑ - Eureka (Mεταγλωττισμένο)

(έχει αφαιρεθεί από την ύλη)

Η ΤΑΧΥΤΗΤΑ

Για να μπορέσουμε να δικαιολογήσουμε την αλλαγή του σχήματος ενός σώματος ή την αλλαγή της ταχύτητάς του, χρησιμοποιούμε την έννοια της δύναμης.


Τις δυνάμεις δε μπορούμε να τις αντιληφθούμε με τις αισθήσεις μας, καταλαβαίνουμε όμως ότι υπάρχουν από τα αποτελέσματά τους.


Ο κλάδος της Φυσικής που ασχολείται με τις δυνάμεις λέγεται Μηχανική

Όταν σε ένα σώμα ασκείται δύναμη, τότε μπορεί να προκληθεί:


Αλλαγή στην  κινητική κατάσταση του σώματος  

Για να αρχίσει να κινείται ένα σώμα, ενώ ήταν ακίνητο,

για να σταματήσει να κινείται,

για να κινηθεί πιο γρήγορα ή πιο αργά, αλλά και

για να αλλάξει η κατεύθυνση στην οποία κινείται,


Αρβανιτίδης Θεόδωρος

Παρουσιάσεις

Απαντήσεις στο Τετράδιο Εργασιών

Δυνάμεις στο ποδήλατο

Γρηγόρης Ζερβός

 Αρβανιτίδης

Forces_speed.swf forces_action.swf

Ταξιδεύοντας στο Διάστημα με την ταχύτητα του φωτός

το γρηγορότερο τρένο του κόσμου που «αιωρείται»

Αλλαγή της κινητικής κατάστασης (το σώμα με τη δύναμη που ασκείται αρχίζει να κινείται.)

Αλλαγή της κινητικής κατάστασης (το σώμα με τη δύναμη που ασκείται αρχίζει να κινείται.)

Αλλαγή της κινητικής κατάστασης - αλλαγή κατεύθυνσης. (Επίσης στιγμιαία διακοπή κίνησης και αλλαγή ταχύτητας)

Αλλαγή στο  σχήμα
(
προσωρινή παραμόρφωση.)

(Όταν του κρεμάμε ένα βάρος, από την θέση Α πηγαίνει στην θέση Β.

​Όταν του βγάλουμε το βάρος, ξαναπηγαίνει στην θέση Α.)

Αλλαγή στο  σχήμα (μόνιμη παραμόρφωση.)

Αλλαγή της κινητικής κατάστασης - αλλαγή κατεύθυνσης.. Τα χέρια των παιδιών ασκούν δύναμη στην μπάλα και της αλλάζουν κατεύθυνση:

Αλλαγή της κινητικής κατάστασης -
Διακοπή κίνησης

ΟΙ ΔΥΝΑΜΕΙΣ

ΒΑΡΟΣ ΚΑΙ ΜΑΖΑ - Eureka (Mεταγλωττισμένο)

ΟΙ ΔΥΝΑΜΕΙΣ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ

Όταν σε ένα σώμα ασκούνται πολλές δυνάμεις από διάφορες κατευθύνσεις, μπορεί να μην παρατηρούμε κανένα από τα παραπάνω αποτελέσματα.

 

Λέμε τότε ότι το σώμα ισορροπεί.


Αυτό μπορεί να συμβαίνει γιατί το αποτέλεσμα κάθε δύναμης δεν εξαρτάται μόνο από το πόσο μεγάλη είναι, αλλά και από την κατεύθυνση προς την οποία ασκείται.

Απαντήσεις στο Τετράδιο Εργασιών

Παρουσιάσεις

Αρβανιτίδης Θεόδωρος

Γρηγόρης Ζερβός

Πώς συμβολίζονται οι δυνάμεις;

Τις δυνάμεις τις συμβολίζουμε με βέλη, τα οποία σχεδιάζουμε με κατεύθυνση προς εκεί όπου ασκείται η δύναμη.

Όσο πιο μεγάλη είναι μία δύναμη, με τόσο μεγαλύτερο βέλος την σχεδιάζουμε.

Πώς μετράμε τις δυνάμεις



Ισαάκ Νεύτων

Αλλαγή της κινητικής κατάστασης - Αναλόγως με τη δύναμη που εφαρμόζουμε μπορεί να έχουμε: Έναρξη κίνησης - Διακοπή κίνησης - Αύξηση ταχύτητας - Μείωση ταχύτητας - Αλλαγή κατεύθυνσης

Εφαρμοζόμενη δύναμη

Το βαγόνι δεν κινείται επειδή οι δυνάμεις που ασκούνται πάνω του είναι ίσες (350Ν) και αντίθετες.

ΦΕ3: Δυνάμεις με επαφή - Δυνάμεις από απόσταση
 
(Αφαιρούνται οι σελ. 172-173)

Σπρώχνουμε ένα βιβλίο πάνω σ' ένα τραπέζι. Ασκούμε δύναμη σ' αυτό.

Τεντώνουμε ένα ελατήριο του οποίου το ένα άκρο είναι στερεωμένο και εμείς τραβάμε το ελεύθερο άκρο του.Επίσης ασκούμε δύναμη

Τραβάμε μια βάρκα που είναι στη θάλασσα, ενώ εμείς είμαστε στην ξηρά. Ασκούμε δύναμη.

Δυνάμεις μεταξύ των δύο σωμάτων ασκούνται:

Δυνάμεις επαφήςΔυνάμεις από απόσταση

Δυνάμεις επαφής χαρακτηρίζουμε τις δυνάμεις οι οποίες ασκούνται όταν ένα σώμα βρίσκεται σε επαφή με κάποιο άλλο.

Παραδείγματα δυνάμεων επαφής πάνω σε ένα σώμα:

 Οι δυνάμεις από επαφή που ασκούνται σε ένα σώμα είναι τόσες όσα είναι τα σώματα με τα οποία αυτό έρχεται σε επαφή.

Δυνάμεις από απόσταση είναι οι δυνάμεις που ασκούνται μεταξύ σωμάτων
που δεν βρίσκονται σε επαφή.

 Παραδείγματα δυνάμεων από απόσταση είναι:

 Αρβανιτίδης

sainia.gr

Ο δορυφόρος έλκεται από την Γη

Οι πλανήτες και ο ήλιος είναι ένα παράδειγμα αμοιβαίας έλξης από απόσταση

Ισαάκ Νεύτων

 αυτός, με το μήλο που του έπεσε στο κεφάλι).

Ο Νεύτωνας ανακάλυψε τη βαρύτητα καθισμένος κάτω από μία μηλιά, όταν ένα μήλο έπεσε στο κεφάλι του. Έτσι λέει η ιστορία....


Διαβάστε όλο το άρθρο: http://www.mixanitouxronou.gr/epese-pragmati-milo-sto-kefali-tou-neftona/

Άλλο μάζα κι άλλο βάρος!

Η μάζα και το βάρος είναι δύο διαφορετικά μεγέθη:

Η μάζα είναι η ποσότητα της ύλης που περιέχεται σε ένα σώμα.

Την μάζα την μετράμε σε χιλιόγραμμα ή κιλά  (Κg).

Βάρος είναι η δύναμη με την οποίαν έλκει ένα σώμα η Γη.

Το βάρος το μετράμε σε Newton (Ν) (Νιούτον) προς τιμήν του Ισαάκ Νεύτωνα .


Αν ένα υλικό σώμα το πάμε σε όλους τους πλανήτες του ηλιακού συστήματος:

θα έχει την ίδια μάζα παντού (Κg) (ίδια κιλά ή χιλιόγραμμα),

αλλά διαφορετικό βάρος (Ν) σε κάθε πλανήτη, μιας και καθένας έχει διαφορετικό μέγεθος, έλκει το σώμα με διαφορετική δύναμη.


Λοιπόν,  η μάζα δεν αλλάζει, όπως δεν αλλάζει και η μορφή του τούβλου.
Τόσο απλά.

 ένα σώμα με μάζα ενός χιλιόγραμμου (Kg) έχει βάρος περίπου 9,8 Ν στην επιφάνεια της γης

Το βάρος μας σε άλλα ουράνια σώματα

Πάτησε στο “Type of forces” για να δεις διάφορα είδη δυνάμεων στις κατασκευές.

force.swf

Δυνάμεις

forces.swf

Πλησίασε τους μαγνήτες

magnets.swf

Μάζες και ελατήρια

Ισορροπία ροπών

Δυνάμεις και κίνηση

Δυνάμεις και κίνηση: Τα βασικά

Το βάρος μας στη γη


Βέβαια, ούτε στην Γη ζυγίζουμε παντού το ίδιο!
Η Γη αν και φαίνεται να έχει σχήμα σφαιρικό , στην πραγματικότητα δεν είναι τελείως σφαιρική (στρογγυλή).

Είναι συμπιεσμένη  στις κορυφές (πόλους) και διογκωμένη στη μέση (ισημερινός) .

(περίπου 40 χμ. μεγαλύτερη διάμετρος στον ισημερινό).

Έτσι, αν κάποιος ζυγιστεί στους Πόλους, η ζυγαριά θα τον δείξει λίγο (πολύ λίγο...) βαρύτερο απ' ό,τι αν ζυγιστεί στον Ισημερινό! (Επειδή βρίσκεται πιο κοντά στο κέντρο της γης)

Με την ίδια λογική, κάποιος άνθρωπος στο Έβερεστ θα είναι λίγο ελαφρύτερος απ' ό,τι στην θάλασσα! (Επειδή βρίσκεται πιο μακριά από το κέντρο της γης)


Πόσο θα ζυγίζαμε στη σελήνη;


Ας υποθέσουμε ότι ένας αστρονάυτης (με τη στολή του) ζυγίζει 108 κιλά πάνω στη γη.

108 κιλά

Στη σελήνη θα ζυγίζει 6 φορές λιγότερο .


Αυτό συμβαίνει διότι το φεγγάρι έχει μικρότερη μάζα από τη γη με αποτέλεσμα η έλξη των μαζών (μεταξύ φεγγαριού-αντικειμένου) να είναι μικρότερη κατά 6 φορές.


Επομένως θα ζυγίζει 108:6=18 κιλά

18 κιλά

Και στο διάστημα;


Αν δεν υπάρχει ουράνιο σώμα για να τον τραβήξει με την ελκτική του δύναμη, τότε το βάρος του θα είναι ΜΗΔΕΝ κιλά, δεν θα ζυγίζει τίποτε!


0 κιλά

ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΜΕ ΕΠΑΦΗ ΚΑΙ ΑΠΟ ΑΠΟΣΤΑΣΗ

ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΜΕ ΕΠΑΦΗ ΚΑΙ ΑΠΟ ΑΠΟΣΤΑΣΗ

ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ

ΠΩΣ ΜΕΤΡΑΜΕ ΤΗ ΔΥΝΑΜΗ

ΦΕ4: Πώς μετράμε τη δύναμη

Το μέγεθος της δύναμης μετριέται με ειδικά όργανα που λέγονται δυναμόμετρα.


Τα δυναμόμετρα αποτελούνται από:


Μονάδα μέτρησης της δύναμης είναι το Newton (Νιούτον), το οποίο συμβολίζεται: 1 Ν

(Το μήλο στην εικόνα έχει βάρος 1,2 Ν)


Αρβανιτίδης Θεόδωρος

Απαντήσεις στο Τετράδιο Εργασιών

Παρουσιάσεις

Αρβανιτίδης Θεόδωρος

Γρηγόρης Ζερβός

sainia.gr

 Μετράμε τη δύναμη με βάση το μέγεθος της προσωρινής παραμόρφωσης, την οποία αυτή προκαλεί στο ελατήριο.


Η επιμήκυνση του ελατηρίου είναι ανάλογη της δύναμης που ασκείται σε αυτό.


Οι δυνάμεις μετριούνται με βάση τα αποτελέσματα που προκαλούν.

Τα αποτελέσματα μιας δύναμης είναι ανάλογα με το μέγεθος της.


Όσο μεγαλύτερη είναι η δύναμη που ασκείται σε ένα ελατήριο, τόσο μεγαλύτερη είναι η παραμόρφωση του, (επιμήκυνση).

Απαντήσεις στο Τετράδιο Εργασιών

Παρουσιάσεις

Αρβανιτίδης Θεόδωρος

Γρηγόρης Ζερβός

 Αρβανιτίδης

sainia.gr

Μάζες και ελατήρια

Ισορροπία ροπών

Δυνάμεις και κίνηση

Δυνάμεις και κίνηση: Τα βασικά

ΒΑΡΥΤΗΤΑ - Eureka (Mεταγλωττισμένο)

ΟΙ ΔΥΝΑΜΕΙΣ

ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΜΕ ΕΠΑΦΗ ΚΑΙ ΑΠΟ ΑΠΟΣΤΑΣΗ

Μάζες και ελατήρια

Ισορροπία ροπών

Δυνάμεις και κίνηση

Δυνάμεις και κίνηση: Τα βασικά

ΠΩΣ ΜΕΤΡΑΜΕ ΤΗ ΔΥΝΑΜΗ


Iδέες για πειράματα από το Ε.Κ.Φ.Ε. Χανίων

Μηχανική

Β΄ μέρος

ΦΕ5: Τριβή: μία σημαντική δύναμη  

Είναι η δύναμη η οποία αντιστέκεται στην κίνηση ενός σώματος πάνω σε ένα άλλο με το οποίο έρχεται σε επαφή.

Σπρώχνουμε ένα βιβλίο πάνω σ' ένα τραπέζι.Το βιβλίο αρχίζει να κινείται και λίγο αργότερα σταματά

Μια δύναμη προκάλεσε το σταμάτημα του βιβλίου. Η τριβή.

Η τριβή έχει πολύ μεγάλη σημασία στην καθημερινή μας ζωή.

Για παράδειγμα, μας βοηθάει να περπατάμε, να πιάνουμε και να συγκρατούμε διάφορα αντικείμενα, για την κίνηση των αυτοκινήτων στους δρόμους κλπ.


  

  Η τριβή είναι μια δύναμη που ασκείται με επαφή.


Η εμφάνιση της τριβής έχει τα ακόλουθα αποτελέσματα:



ΤΡΙΒΗ 1

ΤΡΙΒΗ 2

Μπορεί ένα μολύβι να σηκώσει μισό κιλό ρύζι; Πείραμα για την τριβή

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΩΦΕΛΕΙΑ ΚΑΙ ΤΡΙΒΗ - Eureka (Mεταγλωττισμένο)

Επίλεξε το είδος της επιφάνειας και την ταχύτητα και πάτα το Play.
Για να δοκιμάσεις πάλι πάτα το Start Over

Πώς η τριβή (FRICTION)  επηρεάζει την κύλιση της μπάλας.

ball_flat_track.swf scooter.swf

Aκόμα και οι πιο επίπεδες επιφάνειες των στερεών σωμάτων, ακόμη και αυτές που με το μεγεθυντικό φακό φαίνονται τελείως λείες, μικροσκοπικά δεν είναι τέλειες. Υπάρχουν δηλαδή κενές θέσεις μορίων ή μόρια που «προεξέχουν». Οι «ανωμαλίες» αυτές δυσκολεύουν την κίνηση των σωμάτων, όταν οι επιφάνειές τους τρίβονται.


Ο προϊστορικός άνθρωπος, τρίβοντας ένα σκληρό σ' ένα μαλακό ξύλο, ανάβει φωτιά. Από την άλλη, η «υπερνίκηση» των τριβών με τον τροχό είναι επινόηση τόσο παλιά, που η χρονολόγηση της είναι προβληματική. Κι ακόμα, από την αρχαιότητα χρησιμοποιούνται λιπαντικά, όπως το ζωικό λίπος και τα φυτικά έλαια, για την ελάττωση των τριβών.

Το τρυπάνι θερμαίνεται και φθείρεται καθώς τρίβεται στον τοίχο.

Ο ήχος παράγεται στο βιολί επειδή το δοξάρι τρίβεται πάνω στις χορδές

Με τη βοήθεια του τριβείου λειαίνουμε τα ξύλα

Οι ορειβάτες χρησιμοποιούν ειδικά παπούτσια για να αυξήσουν  την τριβή και να μη γλιστράνε

Τα αυτοκίνητα κινούνται εξαιτίας της τριβής των ελαστικών με την άσφαλτο…

Η φθορά των ελαστικών όμως , εξαιτίας της τριβής , είναι αναπόφευκτη…

Σε πίστες αγώνων , σε αεροδιαδρόμους και γενικά όπου χρειαζόμαστε μεγάλη τριβή , τοποθετούμε “άγρια” άσφαλτο.

Όσο πιο πολύ χρόνο είναι σε επαφή δύο σώματα τόσο πιο έντονα είναι τα αποτελέσματα της τριβής

Η τριβή που αναπτύσσεται ανάμεσα σε δύο ακίνητα σώματα λέγεται στατική τριβή.


Ενώ αυτή που αναπτύσσεται ανάμεσα σε δύο σώματα που γλιστρούν το ένα σε σχέση με το άλλο λέγεται τριβή ολίσθησης.


Η στατική τριβή σταματά όταν τα σώματα αρχίζουν να κινούνται

Απαντήσεις στο Τετράδιο Εργασιών

Παρουσιάσεις

Αρβανιτίδης Θεόδωρος

sainia.gr

ΦΕ5 Η ΤΡΙΒΗ ΜΙΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΔΥΝΑΜΗ

1. ΥΛΙΚΑ ΣΩΜΑΤΑ

2. ΜΙΓΜΑΤΑ

2. ΕΝΕΡΓΕΙΑ

4. ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

5. ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ

6. ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ

7. ΦΩΣ

8. ΗΧΟΣ

9. ΜΗΧΑΝΙΚΗ

Μηχανική

Β΄ μέρος