ΦΥΣΙΚΑ Ε΄Τάξης
ΦΥΣΙΚΑ Ε΄Τάξης
ΦΥΣΙΚΑ Ε΄Τάξης
ΦΥΣΙΚΑ Ε΄Τάξης
Φυσικά Ε΄ Τάξης

ΦΕ1: ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

ΦΕ2: ΤΑ ΔΟΝΤΙΑ ΜΑΣ – Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΤΑΞΙΔΙΟΥ ΤΗΣ ΤΡΟΦΗΣ

ΦΕ3: ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΗΣ ΤΡΟΦΗΣ ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ

Επανάληψη στο πεπτικό σύστημα

Κεφάλαιο 4ο Πεπτικό σύστημα

ΦΕ1: ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

ΦΕ2: ΤΑ ΔΟΝΤΙΑ ΜΑΣ – Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΤΑΞΙΔΙΟΥ ΤΗΣ ΤΡΟΦΗΣ

                (Το ΦΕ2 Έχει αφαιρεθεί από την ύλη)

ΦΕ3: ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΗΣ ΤΡΟΦΗΣ ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ

Επανάληψη  

Το μάθημα στο ψηφιακό βιβλίο

Τετράδιο Εργασιών

Βιβλίο δασκάλου

Απαντήσεις στο Τετράδιο Εργασιών

Επαναληπτικό φυλλάδιο στο πεπτικό σύστημα

QUIZ - Τα δόντια μας

Γλωσσάρι...


Πεπτικό σύστημα ονομάζεται το σύνολο των οργάνων με τα οποία γίνεται η πέψη.

Πέψη ονομάζεται η διαδικασία με την οποία ο οργανισμός μας παίρνει από τις τροφές τα χρήσιμα στοιχεία.

Νεογιλά ονομάζονται τα πρώτα δόντια που αποκτά ένα παιδί, τα οποία αντικαθιστώνται περίπου στην ηλικία των έξι χρόνων.

Μόνιμα ονομάζονται τα δόντια που αντικαθιστούν τα νεογιλά.

• Το συκώτι είναι αδένας, ο οποίος παράγει τη χολή.

• Η χολή εκκρίνεται στο δωδεκαδάκτυλο, το αρχικό τμήμα του λεπτού εντέρου, και διασπά τα λίπη.

• Το πάγκρεας είναι αδένας, ο οποίος παράγει χημικές ουσίες που εκκρίνονται στο δωδεκαδάκτυλο.

• Στη διατροφική πυραμίδα απεικονίζεται η συχνότητα με την οποία πρέπει να καταναλώνουμε τις διάφορες τροφές.

Με μια ματιά...


• Τα βασικά όργανα του πεπτικού συστήματος είναι τα δόντια, οι σιελογόνοι αδένες, ο φάρυγγας, ο οισοφάγος, το στομάχι, το λεπτό και το παχύ έντερο, το συκώτι, η χοληδόχος κύστη και το πάγκρεας.

• Με τα δόντια κόβεται και πολτοποιείται η τροφή. Ανάλογα με το σχήμα και τη λειτουργία τους τα δόντια χωρίζονται σε κοπτήρες, κυνόδοντες, προγόμφιους και γομφίους.

• Πρέπει να φροντίζουμε τα δόντια μας βουρτσίζοντάς τα μετά από κάθε γεύμα. Ακόμη πρέπει να επισκεπτόμαστε τον οδοντίατρο τακτικά για προληπτικούς λόγους.

• Το σάλιο, που εκκρίνεται από τους σιελογόνους αδένες, διασπά το άμυλο και βοηθά στη δημιουργία της μπουκιάς, η οποία μέσα από τον οισοφάγο περνά στο στομάχι. Εκεί μετατρέπεται σε παχύρρευστο χυλό με την επίδραση των στομαχικών υγρών.

• Στη διατροφική πυραμίδα απεικονίζονται τα είδη των τροφών και η συχνότητα με την οποία πρέπει να καταναλώνουμε καθένα από αυτά.

• Η ισορροπημένη διατροφή πρέπει να περιλαμβάνει ποικιλία τροφών.

Θεωρία - πεπτικό 1

Χωρίς τροφή δεν αντέχει κανείς πολύ καιρό. Όπως όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί, έτσι και
ο άνθρωπος χρειάζεται ενέργεια για:

- την ανάπτυξή του (ανάπτυξη οστών και μυών)

- τις λειτουργίες του (κίνηση, ομιλία, αναπνοή, λειτουργία καρδιάς και οργάνων)

Τα βασικά συστατικά των τροφίμων είναι:

- οι πρωτεΐνες

- οι υδατάνθρακες

- τα λίπη

- τα άλατα

- τα ιχνοστοιχεία (ασβέστιο, σίδηρος κ.ά)

- οι βιταμίνες

- οι φυτικές ίνες

Η λέξη πρωτεΐνη προέρχεται από την ελληνική λέξη "πρώτος", που σημαίνει το πρώτο στοιχείο. Οι πρωτεΐνες είναι απαραίτητα στοιχεία για την ανάπτυξη και ανακατασκευή των ιστών, την καλή λειτουργία και δομή όλων των ζωντανών κυττάρων.


Πρωτεΐνες παίρνουμε από τα ζώα και τα προϊόντα τους (κρέας, γάλα, αβγά). Σημαντικές είναι επίσης και οι φυτικές πρωτεΐνες που παίρνουμε κυρίως από τα όσπρια.

Πρωτεΐνες Υδατάνθρακες

Οι υδατάνθρακες αντιπροσωπεύουν την πιο σημαντική πηγή ενέργειας για τον οργανισμό και είναι ζωτικοί για ένα ποικίλο και ισορροπημένο διαιτολόγιο.


Τους συναντούμε κυρίως σε αμυλούχες τροφές, όπως το ψωμί, τα ζυμαρικά και το ρύζι, και σε κάποια ροφήματα, όπως οι χυμοί φρούτων και τα ποτά με ζάχαρη.

Λίπη

Είναι μια σημαντική πηγή ενέργειας για τον οργανισμό.


Βρίσκονται στο κρέας , στο λάδι , στο βούτυρο , στα γαλακτοκομικά , σε ψάρια και στην πέτσα των πουλερικών.

Ιχνοστοιχεία

Σιδηρος , χαλκος , ιωδιο , ασβέστιο κ.α.


Είναι απαραίτητα για την σωστή λειτουργία του ανθρώπινου οργανισμού.


Βοηθούν στο σχηματισμό διάφορων ιστών του σώματος πχ οστά, δόντια, μύες και άλλα.

    Ρυθμίζουν αρκετές φυσιολογικές διεργασίες πχ μεταβολισμό, ηλεκτρολύτες, μυική σύσπαση, θυρεοειδή , φυσιολογική καρδιακή λειτουργία κτλ

Τα βρίσκουμε στα πράσινα λαχανικά , στα δημητριακά , στα όσπρια , στο κόκκινο κρέας , στα ψάρια , τα θαλασσινά κτλ

Είναι αναγκαίες για την αξιοποίηση των τροφών από τον οργανισμό και για την προστασία του οργανισμού μας από τις λοιμώξεις.

Τροφές πλούσιες σε βιταμίνες είναι κυρίως τα φρούτα και τα λαχανικά. Τις βρίσκουμε και στο κρέας , στα γαλακτοκομικά και στα λίπη.

Βιταμίνες Φυτικές ίνες

Είναι αναγκαίες για την αξιοποίηση των τροφών από τον οργανισμό και για την προστασία του οργανισμού μας από τις λοιμώξεις.

Τροφές πλούσιες σε βιταμίνες είναι κυρίως τα φρούτα και τα λαχανικά. Τις βρίσκουμε και στο κρέας , στα γαλακτοκομικά και στα λίπη.

Υγιεινή διατροφή

Η υγιεινή διατροφή πρέπει να περιλαμβάνει ποικιλία τροφών, καθώς για την ανάπτυξη και λειτουργία του οργανισμού μας είναι απαραίτητα στη σωστή αναλογία όλα τα στοιχεία των τροφών.

Δεν πρέπει να επιλέγουμε τις τροφές μας σύμφωνα με το είδος τους μόνο, δηλ. αν είναι κρέας ή ψωμί ή γλυκό, κλπ.


Μας ενδιαφέρει κυρίως η ποιότητα!

Ποιο κοτόπουλο θα προτιμούσες;

Όσο ψηλότερα βρίσκεται μια τροφή στη διατροφική πυραμίδα τόσο λιγότερο πρέπει να καταναλώνεται από τον άνθρωπο.

Όπως χρειάζεται να προσέχουμε την διατροφή μας (όσον αφορά στο είδος της αλλά και στην ποιότητά της), έτσι χρειάζεται να προσέχουμε και την σωματική μας άσκηση.


Η πυραμίδα δραστηριοτήτων μάς κατατοπίζει σχετικά:

ΠΥΡΑΜΙΔΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ
Πεπτικό σύστημα 1 - Ισορροπημένη διατροφή

Τα βασικά συστατικά των τροφίμων.

QUIZ - Τα βασικά συστατικά των τροφών.

QUIZ : Ισορροπημένη διατροφή

Σταυρόλεξο - Πεπτικό

Φτιάξε την πυραμίδα διατροφής

Ξερόλες

Πυραμιδα της διατροφής

Διατροφική πυραμίδα

(Το ΦΕ2 Έχει αφαιρεθεί από την ύλη)

Τα δόντια μας

τα μέρη του δοντιού

QUIZ - τα μέρη του δοντιού

Μόλις αρχίσουμε να μασάμε, το ταξίδι της τροφής ξεκινά. Κάθε μπουκιά ακολουθεί μία διαδρομή, που διαρκεί περίπου 30 ώρες.

​​Στο στόμα δημιουργείται, με το μάσημα και με την βοήθεια του σάλιου που παράγεται από τους σιελογόνους αδένες (1), η μπουκιά.

 

Η μπουκιά κατεβαίνει πρώτα από τον φάρυγγα (2) και μετά από τον οισοφάγο (3).

 

Στο στομάχι (4) η τροφή αναμειγνύεται με τα στομαχικά υγρά και γίνεται ένα παχύρρευστο υγρό.

 

Στο συκώτι (5) παράγεται η χολή. Η χολή χρησιμεύει για να διασπά τα λίπη. Αποθηκεύεται στην χοληδόχο κύστη (ένα μικρό "σακουλάκι" ακριβώς κάτω από τον αριθμό 6) και εκκρίνεται στο δωδεκαδάκτυλο, το αρχικό  τμήμα του λεπτού εντέρου (7).


Το πάγκρεας (8) παράγει κάποιες χημικές ουσίες (το παγκρεατικό υγρό) οι οποίες εκκρίνονται επίσης στο δωδεκαδάκτυλο και είναι απαραίτητες για να διασπούν τους υδατάνθρακες και τις πρωτεΐνες.

 

Με τα εντερικά υγρά που υπάρχουν μέσα στο λεπτό έντερο η τροφή διασπάται ακόμα περισσότερο.

Τα χρήσιμα συστατικά περνούν μέσα στο αίμα και από εκεί μεταφέρονται στον οργανισμό.

 

Τα άχρηστα υπολείμματα της τροφής γίνονται παχύρρευστα και τελικά, περνώντας μέσα από το παχύ έντερο (9), αποβάλλονται από τον πρωκτό (10).

Από to   digitalzoot

Παύλος Κώτσης

Η γεύση

Το όργανο με το οποίο αισθανόμαστε τη γεύση είναι η γλώσσα.

Πάνω στη γλώσσα υπάρχουν μικρά εξογκώματα, οι «θηλές», που περιέχουν τους γευστικούς κάλυκες.

Οι γευστικοί κάλυκες ανιχνεύουν τη γεύση και στέλνουν το αντίστοιχο ερέθισμα στον εγκέφαλο.

Περίπου 10.000 γευστικοί κάλυκες που βρίσκονται στη γλώσσα μάς βοηθούν να αναγνωρίζουμε τις τέσσερις βασικές γεύσεις: γλυκό, πικρό, ξινό, αλμυρό.

αλμυρό

πικρό

γλυκό

ξινό

Οι γεύσεις αυτές ανιχνεύονται σε τέσσερις διαφορετικές περιοχές της γλώσσας. Στο μπροστινό μέρος ανιχνεύεται κυρίως το γλυκό. Στα δύο πλάγια το αλμυρό, πιο πίσω το ξινό και στο πίσω μέρος της γλώσσας το πικρό.

Απαντήσεις στο Τετράδιο Εργασιών

Πεπτικό σύστημα 3 - Το ταξίδι της τροφής συνεχίζεται
Το ταξίδι της τροφής συνεχίζεται

QUIZ - Πεπτικο σύστημα 1

QUIZ - Πεπτικο σύστημα 2

QUIZ - Πεπτικο σύστημα

QUIZ - Πεπτικο σύστημα 3

QUIZ - Πεπτικο σύστημα 4

Φτιάξε το πεπτικό σύστημα (αγγλικά)

ΠΕΙΡΑΜΑ ΣΤΟ ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΡΟΛΟ ΤΗΣ ΧΟΛΗΣ

Πείραμα διάσπαση του αμύλου από το σάλιο

Το ταξίδι της τροφής συνεχίζεται 1ο πείραμα

Πείραμα για το ρόλο της χολής στο πεπτικό μας σύστημα

Ανίχνευση αμύλου με ιώδιο

Πεπτικό Σύστημα για μικρά παιδιά

Η πέψη -  ΜΙΑ ΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΝΑΝ ΚΑΙΡΟ ΗΤΑΝ...Η ΖΩΗ

Το ταξίδι της τροφής

Θεωρία - πεπτικό 2

Θεωρία - πεπτικό 3

Πυραμίδα διατροφής

Το πρωινό μου

Πεπτικό σύστημα

QUIZ - Πεπτικό

QUIZ - Πεπτικό 2

QUIZ - Πεπτικό 3

QUIZ - Πεπτικό 4

ΠΗΓΗ: e-mathima

Φτιάξε το ημερήσιο πρόγραμμα γευμάτων

e-meleti.

Παπαδημητρίου Νικόλαος

τα μέρη του πεπτικού συστήματος

QUIZ - τα μέρη του δοντιού

Πεπτικό σύστημα - Ένα ταξίδι που διαρκεί 30 ώρες

Παιχνίδι - Βάλε τα όργανα στη σωστή τους θέση

Παπαδημητρίου Νικόλαος

 Αρβανιτίδης Θεόδωρος

chrysantor

Γιάννης Κασκαμανίδης

Γρηγόρης Ζερβός

Συμβουλές , video , τραγούδια και πολλά ακόμη για τα δόντια

 Πυραμίδα δραστηριοτήτων

 Αρβανιτίδης Θεόδωρος

users.sch.gr/antafou/

www.agogiygeias.gr

QUIZ - Τα δόντια μας

Σουδίας Γιάννης

ttnfy17

2dim-tyrnav

Τα βασικά συστατικά των τροφίμων.