ΦΥΣΙΚΑ Ε΄Τάξης
ΦΥΣΙΚΑ Ε΄Τάξης
ΦΥΣΙΚΑ Ε΄Τάξης
ΦΥΣΙΚΑ Ε΄Τάξης
Φυσικά Ε΄ Τάξης

Κεφάλαιο 2ο : Μίγματα

ΦΕ1: Μελετάμε τα μίγματα

ΦΕ2: Μελετάμε τα διαλύματα

Επανάληψη στα μίγματα

Το μάθημα στο ψηφιακό βιβλίο

Τετράδιο Εργασιών

(να διδαχθεί στο τέλος της σχολικής χρονιάς , αν υπάρχει ο χρόνος)

Βιβλίο δασκάλου

ΦΕ 1 - Μελετάμε τα μίγματα

Τα υλικά σώματα ανάλογα με τη φύση της ύλης από την οποία αποτελούνται χωρίζονται σε :


Καθαρά Σώματα : Όταν αποτελούνται από ακριβώς ίδια μόρια.


Μίγματα : Όταν αποτελούνται από διαφορετικά μόρια.


Τα Καθαρά Σώματα χωρίζονται:


Όταν η μάζα ενός μίγματος έχει ομοιογένεια π.χ. τα αρώματα, τα αλκοολούχα ποτά, το αλατόνερο, τα υγρά φάρμακα κ.λπ. τότε τα Μίγματα λέγονται Ομογενή ή Διαλύματα,


αντίθετα όταν δεν υπάρχει ομοιογένεια, τα Μίγματα λέγονται Ετερογενή π.χ. το χώμα, καφές και ζάχαρη κ.λπ.

 Μίγματα ονομάζουμε τα υλικά που προκύπτουν από την ανάμειξη δύο ή περισσότερων ουσιών, που διατηρούν τις ιδιότητές τους.


 Ιδιότητες των μιγμάτων:

Ομογενή - Ετερογενή Μίγματα

Τα μίγματα που δεν έχουν ενιαία σύσταση, τα μίγματα δηλαδή στα οποία μπορούμε να διακρίνουμε τα συστατικά τους με γυμνό μάτι ή με το μικροσκόπιο, ονομάζονται ετερογενή.

Τα μίγματα που έχουν ενιαία σύσταση, τα μίγματα δηλαδή στα οποία δεν μπορούμε να διακρίνουμε τα συστατικά τους, ακόμη και αν χρησιμοποιήσουμε μικροσκόπιο, ονομάζονται ομογενή ή  διαλύματα.

Στα διαλύματα το συστατικό το οποίο περιέχεται στο μίγμα σε μεγαλύτερη ποσότητα ονομάζεται διαλύτης.


 Τα υπόλοιπα συστατικά του ονομάζονται διαλυμένες ουσίες.

Μάζεψε τα ομογενή μίγματα (παιχνίδι)

ομογενή μίγματα ή ετερογενή; (παιχνίδι)

Ταξινόμησε τα μίγματα  (quiz)

Πώς διαχωρίζουμε τα μίγματα στα συστατικά τους

Τα μίγματα μπορούν να διαχωριστούν στα συστατικά τους με φυσικές μεθόδους όπως ο βρασμός, η μαγνήτιση, η διήθηση ή φιλτράρισμα, η διαλογή κλπ.


Η αδιάλυτη ουσία που σχηματίζεται σ΄ ένα μίγμα και που μπορεί ν΄ απομακρυνθεί απ’ αυτό με τη μέθοδο της διήθησης ονομάζεται ίζημα (γι’ αυτό χρειάζεται να ανακινούμε το σοκολατούχο γάλα 

Διήθηση ή φιλτράρισμα

Φυγοκέντριση

Απόσταξη αλατόνερου

Μέθοδοι διαχωρισμού των μιγμάτων

Χρωματογραφία

ΜΙΓΜΑΤΑ - ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ

Πείραμα για την κατάσταση των μιγμάτων

ΜΙΓΜΑΤΑ - ΠΕΙΡΑΜΑ

ΜΕΛΕΤΑΜΕ ΤΑ ΜΙΓΜΑΤΑ

Παίξτε με τα μίγματα

Ανακατέψτε διάφορα υλικά με νερό και δείτε με ποιο απ' όλα δημιουργείται ομοιογενές μίγμα  (να μην μπορούμε να διαχωρίσουμε τα συστατικά του) και με ποιο δημιουργείται ανομοιογενές μίγμα (να μπορούμε να διαχωρίσουμε τα συστατικά του).

Απαντήσεις στο Τετράδιο Εργασιών

ΦΕ2: Μελετάμε τα διαλύματα

Είπαμε ότι τα μίγματα των οποίων τα συστατικά δε φαίνονται (δεν ξεχωρίζουν) λέγονται ομογενή ή διαλύματα.

Τα ομογενή μίγματα ή διαλύματα μπορεί να είναι :

Ομογενή μίγματα ή διαλύματα

Στερεά
(π.χ. ατσάλι)

Υγρά
(π.χ. αρώματα)

Αέρια
(π.χ.αέρας
που αποτελεί αέριο διάλυμα του οξυγόνου, αζώτου )

Ένα διάλυμα αποτελείται :

Τα στερεά διαλύματα , που το ένα τουλάχιστον συστατικό είναι μέταλλο , λέγονται και κράματα.

Στο εσωτερικό ενός χρυσού δαχτυλιδιού μπορούμε να δούμε έναν αριθμό. Αυτός δείχνει την ποσότητα του χρυσού που χρησιμοποιήθηκε για το κράμα.


Κράματα είναι ο μπρούντζος , τα κέρματα του ευρώ , πολλά κοσμήματα κτλ.

Στον καφέ για παράδειγμα διαλύτης είναι το νερό και διαλυμένες ουσίες ο καφές και η ζάχαρη.

Τα διαλύματα μπορεί να είναι αραιά ή πυκνά.

Σε διαλύματα που περιέχουν τα ίδια συστατικά,

πυκνότερο είναι εκείνο στο οποίο η ποσότητα της διαλυμένης ουσίας είναι μεγαλύτερη και αραιότερο εκείνο στο οποίο η ποσότητα της διαλυμένης ουσίας είναι μικρότερη.


Π.χ. Ανάμεσα σε δυο διαλύματα αλατόνερου πυκνότερο είναι εκείνο που περιέχει περισσότερο αλάτι.

Αν έχουμε ένα διάλυμα νερού με ζάχαρη και συνεχίσουμε να ρίχνουμε ζάχαρη, θα παρατηρήσουμε ότι η ζάχαρη θα σταματήσει να διαλύεται και θα "καθίσει" στον πάτο του δοχείου.


Όταν λοιπόν ο διαλύτης δεν μπορεί να διαλύσει περισσότερο τη διαλυμένη ουσία, τότε το διάλυμα λέγεται κορεσμένο

ενώ η ποσότητα της διαλυμένης ουσίας που θα κατακαθίσει λέγεται ίζημα.

Νερό, ο παγκόσμιος διαλύτης

Το νερό είναι ένας πολύ συνηθισμένος διαλύτης, καθώς είναι πάρα πολλές οι ουσίες που διαλύονται σε αυτό. Λόγω της συχνής χρήσης του ως διαλύτη, το νερό ονομάζεται και παγκόσμιος διαλύτης. Στο νερό διαλύονται στερεές, υγρές αλλά και αέριες ουσίες. Στο θαλασσινό νερό, για παράδειγμα, είναι διαλυμένες πολλές και διαφορετικές ουσίες.

Οι βασικότερες από αυτές είναι το αλάτι, που δίνει στο νερό της θάλασσας τη χαρακτηριστική αλμυρή γεύση αλλά και το οξυγόνο. Χάρη στο οξυγόνο που είναι διαλυμένο στο νερό επιβιώνουν τα ψάρια, αφού το διαχωρίσουν από το νερό με τα βράγχιά τους.

H ποσότητα μιας ουσίας που μπορούμε να διαλύσουμε σ’ ένα διαλύτη εξαρτάται:





ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ - 1ο ΠΕΙΡΑΜΑ

ΜΕΛΕΤΑΜΕ ΤΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ

ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ - 2ο ΠΕΙΡΑΜΑ

ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ - 3ο ΠΕΙΡΑΜΑ

Πείραμα για την ποσότητα μιας ουσίας σε ζεστό και σε κρύο νερό

Πείραμα για την ποσότητα ουσίας που διαλύεται σε ποσότητα διαλύτη

Ζεστό ή κρύο; Διάλυση ζάχαρης σε νερό.

Κορεσμένα και ακόρεστα διαλύματα; Διάλυση σόδας σε νερό.

Απαντήσεις στο Τετράδιο Εργασιών

Επανάληψη στα μίγματα


Επαναληπτικό φυλλάδιο στα μίγματα

Το κρυπτόλεξο των μιγμάτων

Ερωτήσεις αξιολόγησης στα μίγματα

Θεωρία - Μίγματα

QUIZ - Μίγματα

Διαχωρισμός μιγμάτων

QUIZ - Μίγματα 2

QUIZ - Μίγματα 3

QUIZ - Μίγματα 4

QUIZ - Μίγματα 5

Αρβανιτίδης  Θεόδωρος

Γλωσσάρι...


Μίγματα ονομάζονται οι ουσίες που προκύπτουν από την ανάμειξη χημικών στοιχείων ή χημικών ενώσεων.

Διαλύματα ή ομογενή μίγματα ονομάζονται τα μίγματα στα οποία δεν μπορούμε να διακρίνουμε τα συστατικά τους, ακόμη και αν χρησιμοποιούμε μικροσκόπιο.

Διαλύτης ονομάζεται το συστατικό το οποίο περιέχεται στο διάλυμα σε μεγαλύτερη ποσότητα.

Διαλυμένες ουσίες ονομάζονται τα υπόλοιπα συστατικά του μίγματος εκτός του διαλύτη.

Ετερογενή ονομάζονται τα μίγματα στα οποία μπορούμε να διακρίνουμε τα συστατικά τους με γυμνό μάτι ή με το μικροσκόπιο.

Ίζημα ονομάζεται η επιπλέον ποσότητα στερεής ουσίας που προσθέτουμε και δε διαλύεται, αλλά κατακάθεται στον πυθμένα του δοχείου.

Με μια ματιά...


• Τα μίγματα προκύπτουν από την ανάμειξη δύο ή περισσότερων ουσιών.

• Oι ουσίες από τις οποίες αποτελείται ένα μίγμα ονομάζονται συστατικά του μίγματος.

• Τα μίγματα διακρίνονται σε ετερογενή και ομογενή. Ετερογενή ονομάζονται τα μίγματα στα οποία μπορούμε να διακρίνουμε τα συστατικά τους, ενώ ομογενή ονομάζονται τα μίγματα στα οποία δεν μπορούμε να διακρίνουμε τα συστατικά τους.

• Τα ομογενή μίγματα ονομάζονται και διαλύματα.

• Στα υγρά διαλύματα διακρίνουμε το διαλύτη και τη διαλυμένη ουσία.

• Η ποσότητα της διαλυμένης ουσίας που μπορεί να διαλυθεί σε ένα διαλύτη εξαρτάται από την ποσότητα, τη θερμοκρασία, το είδος του διαλύτη και από το είδος της ουσίας.

• Η ποσότητα μιας ουσίας που διαλύεται σε ένα διαλύτη δεν είναι απεριόριστη. Η ποσότητα που κατακάθεται ονομάζεται ίζημα.

• Τα μίγματα διαχωρίζονται στα συστατικά τους με διάφορες φυσικές μεθόδους, όπως το φιλτράρισμα, η απόσταξη κ.ά.

ΠΗΓΗ: e-mathima

 Αρβανιτίδης Θεόδωρος

Άγγελος Χαραλάμπους

xeroles