ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤ
ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤ ΕΝΟΤΗΤΑ Ε
Προηγούμενη Σελίδα Κορυφή Σελίδας Επόμενη Σελίδα

Διαδήλωση πολιτών υπέρ της επανάστασης του 1909 στο Γουδί

Το κίνημα στο Γουδί και η κυβέρνηση Βενιζέλου

Λαϊκή λιθογραφία του Σ. Χρηστίδη για την επιτυχία του κινήματος

Διαδήλωση πολιτών υπέρ της επανάστασης του 1909

Συλλαλητήριο 1909 Γουδί

Αύγουστος 1909, κίνημα στο Γουδί. Η φρούρηση των παρόδων των ανακτόρων του διαδόχου (Ιστορικό Αρχείο ΕΤΕ)

Πρωτοσέλιδα εφημερίδων της εποχής για το κίνημα στο Γουδί

Στις 6 Μαρτίου του 1910, τα αιματηρά επεισόδια που ξεκίνησαν από το χωριό Κιλελέρ και εξαπλώθηκαν σε άλλες πόλεις της Θεσσαλίας, αποτέλεσαν την κορυφαία εξέγερση της ελληνικής αγροτιάς ενάντια στην εκμετάλλευση των τσιφλικάδων. Μία εξέγερση που προκάλεσε τη συμπάθεια όλου του λαού και οδήγησε σταδιακά στη λύση του αγροτικού ζητήματος.

Οι πρωτεργάτες των αγροτικών κινητοποιήσεων επιβιβάζονται στο τρένο για να προσαχθούν σε δίκη

Στρατιώτες στην εξέγερση του Κιλελέρ

«Κιλελέρ 1910», έργο του Α. Τάσσου

Κολίγοι και τσιφλικάδες στη Θεσσαλία

Κολίγοι στη Λαζαρίνα Καρδίτσας

στιγμιότυπο της ζωής στον Θεσσαλικό κάμπο

Θεσσαλοί αγρότες με αραμπά

Ορκομωσία Βενιζέλου 1910

Ο Ελευθέριος Βενιζέλος ομιλεί στη Βουλή

Ε. 2. Το κίνημα στο Γουδί και η κυβέρνηση Βενιζέλου - Quiz
View more presentations or Upload your own.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2
Το κίνημα στο Γουδί και
η κυβέρνηση Βενιζέλου

Τον Αύγουστο του 1909 αξιωματικοί του στρατού ξεσηκώθηκαν εναντίον του βασιλιά ζητώντας αλλαγές σε διάφορους τομείς. Το κίνημα στο Γουδί, όπως αποκαλείται η παραπάνω ενέργεια, οδήγησε στο σχηματισμό κυβέρνησης από τον Ελευθέριο Βενιζέλο, ο οποίος θα πρωταγωνιστήσει στην πολιτική ζωή της Ελλάδας το επόμενο διάστημα.

ΤΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΟ ΓΟΥΔΙ
15 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 1909

Στην Ελλάδα επικρατεί απογοήτευση  

από την οικονομική κρίση,

τον ατυχή για την Ελλάδα πόλεμο του 1897 και

την πολιτική αστάθεια.


Στην περιοχή Γουδί της Αθήνας συγκεντρώνονται αξιωματικοί του στρατού, στρατιώτες και αρκετοί πολίτες.

Κηρύσσουν επανάσταση.

    Ζητούν

 την κατάργηση της βασιλείας ή την αντικατάσταση του βασιλιά,

βελτίωση του Συντάγματος και

αλλαγές στο στράτευμα.

Νικόλαος Ζορμπάς (1844 – 1920)

 Έλληνας αξιωματικός του πυροβολικού, επικεφαλής του Στρατιωτικού Συνδέσμου, που πραγματοποίησε το κίνημα στο Γουδί στις 15 Αυγούστου 1909.

Στρατιωτικός Σύνδεσμος -  κίνημα στο Γουδί

Ο Στρατιωτικός Σύνδεσμος ήταν μυστική οργάνωση στρατιωτικών που έδρασε στην Ελλάδα στις αρχές του 20ού αιώνα, με αποκορύφωμα το κίνημα στο Γουδί στις 15 Αυγούστου 1909, με αιτήματα μεταρρυθμίσεις στο στράτευμα, τη δικαιοσύνη , την παιδεία και απομάκρυνση του Διαδόχου Κωνσταντίνου.

Τους όρους των Επαναστατών αποδέχθηκε ο Κυριακούλης Μαυρομιχάλης, που σχημάτισε κυβέρνηση μετά την παραίτηση του Δημητρίου Ράλλη.

Παραίτηση της κυβέρνησης του Δ. Ράλλη.

Έρχεται στην Αθήνα ο Ελευθέριος Βενιζελος ως εκπρόσωπος των  αξιωματικών που συμμετέχουν στο επαναστατικό κίνημα.

Συνέπειες του κινήματος στο Γουδί

  ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ

Έχει σπουδάσει νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Είναι έμπειρος στην πολιτική.

Έχει διατελέσει βουλευτής και υπουργός στην αυτόνομη Κρήτη.

Ήταν επικεφαλής των Κρητών στην επανάσταση του 1905 (Θέρισσος) με αίτημα την ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα.

Στις 6 Οκτωβρίου 1910 ορκίζεται πρωθυπουργός της Ελλάδος.

Φτάνει στην Αθήνα 45 χρονών αποφασισμένος:

να εκσυγχρονίσει τη χώρα

να εργαστεί για την ένωση των αλύτρωτων περιοχών με την Ελλάδα

να φροντίσει για την καλή οργάνωση και τον εξοπλισμό του στρατεύματος.

Ο ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ  
ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ

ΕΞΕΓΕΡΣΗ ΣΤΟ ΚΙΛΕΛΕΡ 1910

Στη Θεσσαλία οι προστριβές ανάμεσα στους γαιοκτήμονες και στους κολίγους (εργάτες σε ξένα κτήματα) είναι έντονες.

1907: Δολοφονείται ο Μαρίνος Αντύπας, ιδεολόγος ,  ο οποίος διεκδικεί τα δικαιώματα των κολίγων.

Φεβρουάριος - Μάρτιος 1910: Θεσσαλοί αγρότες διοργανώνουν συλλαλητήρια σε διάφορες πόλεις και χωριά.

6 Μαρτίου 1910: Στο χωριό Κιλελέρ ξεσπούν επεισόδια και χάνουν τη ζωή τους δύο διαδηλωτές, ενώ τραυματίζονται πολλοί άλλοι.

Τα αιτήματα των εξαθλιωμένων αγροτών συγκινούν την ελληνική κοινή γνώμη.

Ανοίγει ο δρόμος για τη δικαίωσή τους.

Μαρίνος Αντύπας

Αγωνίστηκε σ' όλη του τη ζωή για την αφύπνιση του λαού, και μάλιστα των αγροτικών και εργατικών τάξεων.

Το 1906 φτάνει στη Θεσσαλία . Εκεί αγωνίζεται για τα δικαιώματα των εξαθλιωμένων αγροτών της Θεσσαλίας.  

Οι τσιφλικάδες της Θεσσαλίας, βλέποντας πως με κανένα μέσο δεν μπορούν να τον κάμψουν, αποφασίζουν τη δολοφονία του στις 8 Μαρτίου 1907 στον Πυργετό Λάρισας.

Η δολοφονία του προκαλεί λαϊκές εκδηλώσεις και αντιδράσεις σε όλη την Ελλάδα.

Κολίγοι και Τσιφλικάδες

Οι μεγαλοτσιφλικάδες ήταν οι κυρίαρχοι του Θεσσαλικού κάμπου. Ήταν σκληροί άνθρωποι, με εξουσία και μόνο δικαιώματα, που έβαλαν σκοπό της ζωής τους, το κέρδος και τον πολλαπλασιασμό της περιουσίας τους. Πλούτιζαν ακούραστα, γιατί όλα τα είχαν αναθέσει στους επιστάτες τους, σε σημείο που πολλοί απ’ αυτούς δεν γνώριζαν πού βρίσκονται τα τσιφλίκια τους.

Το μόνο που γνώριζαν καλά, τσιφλικάδες και επιστάτες, ήταν να καταδυναστεύουν τους κολίγους, αυτούς τους ταλαίπωρους και δυστυχισμένους ανθρώπους, που είχαν υπό την εξουσία τους.


Οι κολίγοι δούλευαν στα χωράφια των τσιφλικάδων από την ανατολή μέχρι τη δύση του ήλιου, ακόμα και τις Κυριακές. Όργωναν με ξύλινο αλέτρι που το τραβούσαν βόδια, θέριζαν με δρεπάνι, αλώνιζαν με το δοκάνι και μετέφεραν τη σοδειά τους με βοϊδάμαξα.

Οι κολίγοι υποχρεώνονταν να δίνουν στο τσιφλικά το 1/3 ή το 1/2 της παραγωγής και άλλα προϊόντα, ενοίκιο για τη βοσκή των ζώων τους καθώς και να στέλλουν μια γυναίκα για ζύμωμα.

Παράλληλα ζούσαν σε τρώγλες και ανέχονταν την ταπείνωση του μαστιγώματος  από τους μεγαλοκτηματίες.


Οι συνθήκες ζωής ήταν άθλιες. Οι μεγάλες ορθογώνιες καλύβες, που μέσα τους στοιβάζονταν δύο και τρεις οικογένειες, ήταν ανθυγιεινές. Το καλοκαίρι γίνονταν ανυπόφορες από τη ζέστη, ενώ με τις πρώτες βροχές μετατρέπονταν σε λασπότοπους, βοηθώντας έτσι στη μετάδοση της ελονοσίας, η οποία μάστιζε τότε τους κατοίκους αυτών των περιοχών.

Για τους τσιφλικάδες και τους επιστάτες, οι κολίγοι δεν είχαν καμιά αξία.

Δεν είχαν δικαίωμα να φιλοξενούν, να κυκλοφορούν το βράδυ στους δρόμους, να απομακρύνονται από την περιοχή τους χωρίς άδεια από τον ιδιοκτήτη, ακόμα και να παντρεύονται.

Δεν όριζαν ούτε την ίδια τους τη ζωή.

Είχαν μόνο υποχρεώσεις.

Να δουλεύουν…!

Να υπακούν…!

      Ζωντανά μνημεία της περιόδου της μεγάλης ιδιοκτησίας γης είναι τα κονάκια, με τα οποία είναι διάσπαρτη η Θεσσαλική γη.
    Τα περισσότερα απ’ αυτά χτίστηκαν μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλίας από τους Τούρκους, όταν τα τσιφλίκια αγοράστηκαν από Έλληνες κεφαλαιούχους ή γαιοκτήμονες.
       Τα κονάκια, που δέσποζαν στην περιοχή του τσιφλικιού, ήταν η κατοικία του ιδιοκτήτη. Γύρω από το κεντρικό κτίριο υπήρχαν πολλά δευτερεύοντα οικήματα, αποθηκευτικοί χώροι κ.λ.π.

Ο ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ

ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 1910 Ο ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ ΚΕΡΔΙΖΕΙ ΤΙΣ ΕΚΛΟΓΕΣ

Το κόμμα του («Φιλελεύθεροι») κερδίζει με μεγάλη πλειοψηφία.

Ξεκινά πολύπλευρο μεταρρυθμιστικό έργο.

1911: Αναθεωρείται το Σύνταγμα, με στόχο τη δημιουργία ενός πιο δίκαιου κράτους για τον πολίτη.

Προβλέπεται η υποχρεωτική και δωρεάν φοίτηση στο Δημοτικό Σχολείο.

Για την αναδιοργάνωση του στρατού προσκαλούνται Γάλλοι και Άγγλοι αξιωματικοί.

Ρυθμίζονται εργατικά ζητήματα, όπως η ίδρυση συνεταιρισμών, η καθιέρωση αργιών και το ωράριο εργασίας.

Γίνεται προσπάθεια να αντιμετωπιστούν σοβαρά προβλήματα των αγροτών, όπως η εκμετάλλευση των κολίγων από τους γαιοκτήμονες.

Πέμπτη Ενότητα  
Η Ελλάδα στον 20ό αιώνα

Ιστορία ΣΤ΄  Τάξης

Σχεδιαγράμματα

Σχεδιάγραμμα 1 Σχεδιάγραμμα 2

Γρηγόρης Ζερβός

Παύλος Κώτσης

QUIZ

Ερωτήσις & Απαντήσεις 1 Ερωτήσις & Απαντήσεις 2

Ερωτήσεις & Απαντήσεις

Σουδίας Γιάννης

Άγγελος Χαραλάμπους

Διαμαντής Χαράλαμπος