ΓΛΩΣΣΑ ΣΤ
ΓΛΩΣΣΑ ΣΤ
Προηγούμενη Σελίδα Επόμενη Σελίδα Επόμενη Σελίδα

Δες τα παρακάτω βίντεο που έχει αστεία ατυχήματα από απροσεξίες και όχι μόνο, των ανθρώπων.

Γάτες πυροσβέστες …  Σαν τη Σόνια



Πότε -ποιοι

  Μια μέρα ,  μετά τις διακοπές των Χριστουγέννων , η καλύτερή μου φίλη , η Μαριέτα , ήρθε σπίτι μου ένα μεσημέρι για να παίξουμε.

Η εξέλιξη της ιστορίας:
Η αρχή

   Στην αρχή ακούγαμε μουσική αλλά γρήγορα βαρεθήκαμε. Στη συνέχεια η Μαριέτα μου είπε να κατεβούμε στο σαλόνι για να δούμε τηλεόραση. Δεν υπήρχε καμιά ενδιαφέρουσα εκπομπή ή τηλεοπτική σειρά.

 η συνέχεια

Εμένα μ’ έπιασε μια λιγούρα να φάω σοκολάτα. Ρώτησα τη Μαριέτα και ήθελε κι εκείνη. Τα χρήματα όμως ήταν  πάνα – πάνω στο τελευταίο ντουλάπι. «Πολύ εύκολο» , σκέφτηκα και πήρα μια καρέκλα , την κόλλησα στον τοίχο και ανέβηκα να πάρω τα χρήματα.

  

Ξαφνικά άκουσε η φίλη μου το αγαπημένο της τραγούδι στην τηλεόραση κι ανέβηκε στο τραπέζι και χόρευε ασταμάτητα. Άρχισα να χορεύω κι εγώ μαζί της με κλειστά τα μάτια. Μόλις τα άνοιξα , η φίλη μου είχε πάει ήδη στον καναπέ και χόρευε αγκαλιά μ’ ένα μαξιλάρι. Κατέβηκα απ’ το τραπέζι και πήγα κι εγώ. Αρχίσαμε να γελάμε και στη συνέχεια αρχίσαμε να παίζουμε μαξιλαροπόλεμο.

Η κατάληξη

Το ατύχημα

Ξαφνικά , χωρίς να το καταλάβω , πήρα ένα βάζο αντί για μαξιλάρι και της το πέταξα στο κεφάλι. Η φίλη μου δεν κατάλαβε τον πόνο και συνέχισε τον μαξιλαροπόλεμο. Εγώ όμως σταμάτησα , την πήρα απ’ το χέρι και της έβαλα πάγο στο κεφάλι.


Μόλις η μαμά μου άκουσε το μπαμ απ’ το σπάσιμο του βάζου , σηκώθηκε και κατέβηκε τις σκάλες τρέχοντας. Μόλις κατάλαβε τι είχε συμβεί τηλεφώνησε αμέσως στην κυρία Βάσω , τη μαμά της Μαριέτας.

Οι συνέπειες

Συναισθήματα


Εκείνη ήρθε τρέχοντας και απ’ τη βιασύνη και την τρομάρα της ήρθε με τις πιτζάμες και τη ρόμπα. Στην αρχή άρχισε να φωνάζει για το πόσο απρόσεκτες είμαστε , κάτι έλεγε και για γιατρούς και νοσοκομεία , αλλά ήμουν τόσο τρομοκρατημένη μ’ αυτό που είχε συμβεί , που δεν την άκουγα.

Αφού μας τα ’ψαλε για λίγη ώρα  ηρέμησε.


Το ατύχημα της Μαριέτας , της απαγόρευσε να πάει στο σχολείο μέχρι το καρούμπαλο που είχε στο κεφάλι της απ’ το βάζο να φύγει. Η μαριέτα χάρηκε γιατί την επόμενη μέρα θα γράφανε τεστ ιστορίας . ήταν και  18 κεφάλαια  , και θα το έχανε.


Μόλις το είπα στον κύριο Αποστόλη είπε γελώντας: «Πες της να μην ανησυχεί , το τεστ ΔΕΝ το γλιτώνει» κι εκείνη την ώρα όλη η τάξη άρχισε να γελά.


Το κείμενο είναι της Μαρίνας Μ. μαθήτριας της ΣΤ΄τάξης

Ένα ανόητο ατύχημα

πού και πότε συνέβη το γεγονός

ποια πρόσωπα πήραν μέρος

με ποιο γεγονός ξεκινάει η περιπέτεια

ποια ήταν τα γεγονότα ή οι πράξεις που ακολούθησαν – η εξέλιξη

ποιες οι συνέπειες

ποιο ήταν το τέλος

σκέψεις και συναισθήματα των ηρώων

H ιστορία του Zάχου
που Xαζεύει

Mε λένε Σόνια

Πώς διηγούμαστε κάτι που μας συνέβη

Χιουμοριστικό ποίημα που μιλάει για το Ζάχο, ένα παιδί που το βασικό χαρακτηριστικό του είναι η απροσεξία  αφού έχει σαν συνήθειά του να χαζεύει, όταν βαδίζει στο δρόμο. Όλοι γελούν μαζί του, όταν τον βλέπουν να περπατάει χαζεύοντας γύρω του τη φύση, τα ζώα, τα σπίτια και τους ανθρώπους. Συνέπεια αυτής της συνήθειάς του ήταν η σύγκρουσή του μια μέρα με έναν σκύλο, που ερχόταν τρέχοντας από την αντίθετη κατεύθυνση.


H ιστορία του Zάχου  που Xαζεύει


Όταν πηγαίνει στο σχολείο ο Zάχος

–ή με παρέα είναι ή μόνος–

χαζεύει πέρα, σύννεφα και σπίτια,

μυγάκια, χελιδόνια και σπουργίτια

κι ό,τι ψηλά αρμενίζει και πετάει,

κι έτσι ποτέ δε βλέπει πού πατάει.

Γελάει η γειτονιά και κοροϊδεύει:

«Kοιτάξτε! O Zάχος που Xαζεύει!».


Ένα σκυλί ερχόταν κάποτε τρεχάτο

(ίσως να κυνηγούσε κάποιο γάτο).

Γύρω δεν πέρναγε ψυχή

να του φωνάξει «Προσοχή!»

κι ο Zάχος χάζευε τα ύψη,

δεν πρόλαβε να στρίψει.

Έπεσαν, μπαμ! κι οι δυο εκεί.

H σύγκρουση ήταν μετωπική.


O Πετροτσουλούφης, Δόκτορος Eρρίκου Xόφμαν,

(μετάφρ. Τζένη Μαστοράκη)

Το έμμεσο αντικείμενο συχνά είναι ο αδύνατος τύπος μιας προσωπικής αντωνυμίας, (μου, σου. του, μας, σας, τους ..)

    π.χ. Διδάσκει τον μαθητή μουσική.  
           (τον μαθητή [= στον μαθητή]: έμμεσο  - μουσική: άμεσο),  εξάλλου   δεν δείχνουν το ίδιο πράγμα - το ένα δείχνει πρόσωπο ενώ το  άλλο όχι.

  π.χ. Δώσε μου το βιβλίο,  (μου [= σ' εμένα]: έμμεσο -  το βιβλίο: άμεσο)

   π.χ. Να μου δώσεις το βιβλίο και το τετράδιο.
          (μου -> έμμεσο , βιβλίο - τετράδιο -> άμεσα)

Τα ρήµατα που  παίρνουν αντικείμενο (ή αντικείμενα) ως συμπλήρωμα  της  σηµασίας  τους  ονοµάζονται µεταβατικά,  γιατί  η  ενέργεια του υποκειµένου µεταβαίνει (µεταφέρεται) στο αντικείµενο.

Τα ρήµατα που  δεν παίρνουν αντικείµενο λέγονται αµετάβατα,  γιατί αυτό που σηµαίνει το ρήµα δε µεταβαίνει σε κάτι άλλο:

π.χ. Η Μαρία έδεσε τα κορδόνια της. (έδεσε -> µεταβατικό ρήμα     αντικείμενο –> τα κορδόνια .)

Τα σκυλιά γαβγίζουν. (ρήµα γαβγίζουν -> αµετάβατο ,  δεν υπάρχει αντικείμενο.  )



στα δίπτωτα ρήματα, τα οποία έχουν δύο αντικείμενα, που βρίσκονται:

             •  α) και τα δύο σε αιτιατική πτώση.

 π.χ. Διδάσκει τον μαθητή μουσική.
(αντικείμενα : τον μαθητή –  μουσική -> και τα δύο σε αιτιατική)  

Έμμεσο είναι αυτό που μπορεί να αντικατασταθεί με εμπρόθετο αντικείμενο (αντικείμενο που να συνοδεύεται από πρόθεση, συνήθως σε ή με).

Μεταβατικά και αμετάβατα ρήματα

Ορισµένα ρήµατα, που λέγονται συνδετικά, βοηθούν να συνδεθεί το υποκείµενο µε κάποια λέξη (συνήθως επίθετο ή ουσιαστικό), που δηλώνει κάποιο χαρακτηριστικό ή ιδιότητα του υποκειµένου και λέγεται κατηγορούµενο.

Το πιο συχνό συνδετικό ρήµα είναι το ρήµα είµαι και τα γίνοµαι, γεννιέµαι, λέγοµαι, νοµίζοµαι, φαίνοµαι, θεωρούµαι, ονοµάζοµαι, εκλέγοµαι, κληρώνοµαι, χειροτονούµαι κ.α.

Ο παππούς είναι άρρωστος.

Είναι -> συνδετικό ρήμα  , άρρωστος -> κατηγορούμενο  

π.χ. Η μητέρα αγόρασε γάλα, τυρί, αυγά, ψωμί και φρούτα.

Τα μεταβατικά ρήματα (αυτά δηλαδή που έχουν αντικείμενο) χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: μονόπτωτα και δίπτωτα


στα μονόπτωτα ρήματα, τα οποία έχουν ένα αντικείμενο σε μια συγκεκριμένη πτώση, αιτιατική (συνήθως) ή γενική (σπανιότερα).

π.χ. Ο οικοδόμος έχτισε τον τοίχο. (αντικ. σε αιτιατική)

Ο Γιάννης μού μίλησε άσχημα, (αντικ. σε γενική)

Συνδετικά ρήματα

      Μονόπτωτα και δίπτωτα ρήματα

Ένα μονόπτωτο ρήμα μπορεί να έχει περισσότερα από ένα αντικείμενα, που δηλώνουν το ίδιο πράγμα (πρόσωπα, αντικείμενα, αφηρημένες έννοιες κ.λπ.), και βρίσκονται στην ίδια πτώση.


π.χ. Η μητέρα αγόρασε γάλα, τυρί, αυγά, ψωμί και φρούτα.

               αγόρασε: μονόπτωτο ρήμα

                  Αντικείμενα: γάλα, τυρί, αυγά, ψωμί φρούτα
                             
 όλα στην αιτιατική, και δείχνουν όλα τρόφιμα.

Τα δύο αντικείμενα στα δίπτωτα δείχνουν διαφορετικά πράγματα . (στο παράδειγμά μας το ένα πρόσωπο ενώ το άλλο ένα μάθημα.)

            • β) το ένα σε γενική και το άλλο σε αιτιατική πτώση,

  π.χ. Δώσε μου το βιβλίο.
  (αντικείμενα:  μου -> σε γενική - το βιβλίο -> σε  αιτιατική)
  

Το πρώτο δείχνει πρόσωπο (εμένα) , το άλλο ένα πράγμα (βιβλίο).


Διάκριση άμεσου και έμμεσου αντικειμένου

Από τα δύο αντικείμενα που δέχεται ένα δίπτωτο ρήμα, το ένα λέγεται άμεσο (γιατί σ' αυτό μεταβαίνει άμεσα η ενέργεια του ρήματος), ενώ το άλλο έμμεσο (γιατί σ' αυτό μεταβαίνει έμμεσα η ενέργεια του ρήματος).

Quiz  σε όρους πρότασης , μεταβατικά - αμετάβατα - συνδετικά -
μονόπτωτα - δίπτωτα ρήματα - άμεσο και έμμεσο αντικείμενο

quiz_rimata.swf
Αντωνυμίες

Δρόμο παίρνω… δρόμο αφήνω!

Αντωνυμίες - Είδη αντωνυμιών

Οι αντωνυμίες συνοπτικά

Όπως ξέρουμε υπάρχουν δυο «ότι» στη γλώσσα μας, η αναφορική αντωνυμία ό,τι (ουδέτερο της αρχαίας αντωνυμίας όστις) που σημαίνει «οτιδήποτε» και ο ειδικός σύνδεσμος ότι  που σημαίνει «πως».

Για να τα διακρίνουμε, την αντωνυμία (που σημαίνει οτιδήποτε) τη γράφουμε χωρισμένη με ένα σημαδάκι που μοιάζει με κόμμα (αλλά που πιο σωστό είναι να τη λέμε υποδιαστολή).

Λέει ότι θέλει να βοηθήσει αλλά δεν τον πιστεύω (ειδικός σύνδεσμος· λέει πως θέλει να βοηθήσει)

Λέει ό,τι θέλει ο ψεύτης, μην τον πιστεύεις (αναφορική αντωνυμία , λέει οτιδήποτε θέλει, κάθε τι που θα του περάσει από το μυαλό).

quiz_sinonima_antonima.swf

Ό,τι ή ότι;

Περισσότερα για τις αντωνυμίες και ασκήσεις εδώ

Quiz Συνώνυμα - Αντώνυμα

QUIZ 3

Quiz στις αντωνυμίες

QUIZ 1 QUIZ 2

Οι αντωνυμίες στο βιβλίο Γραμματικής

ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ

ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ


ΑΟΡΙΣΤΟΣ


απάγω

απήγα

απήγαγα

απάγομαι

απαγόμουν

απήχθηκα ή απάχθηκα

διεξάγω

διεξήγα

διεξήγαγα

Διεξάγομαι


διεξαγόμουν

διεξήχθηκα ή διεξάχθηκα

εισάγω

εισήγα

εισήγαγα

εισάγομαι


εισαγόμουν


εισήχθηκα ή εισάχθηκα

διανύω


διήνυα

διήνυσα ή διάνυσα

διενεργώ

διενεργούσα

διενήργησα ή διενέργησα


διευθύνω


διηύθυνα ή διεύθυνα


διηύθυνα ή διεύθυνα

εγγράφω


ενέγραφα


ενέγραψα

εγκρίνω

ενέκρινα


ενέκρινα

εκβάλλω

εξέβαλλα


εξέβαλα

εκτίθεμαι

εκτιθόμουν

εκτέθηκα

Εκπλήττω και εκπλήσσω

εξέπληττα ή εξέπλησσα


εξέπληξα


εκπλήττομαι

Εκπληττόμουν ή εκπλησσόμουν

εξεπλάγην

εκπνέω


εξέπνεα


εξέπνευσα


εκτρέπομαι

εκτρεπόμουν


εκτράπηκα


εκτρέπω


εξέτρεπα


εξέτρεψα


εκτρέφω


εξέτρεφα


εξέθρεψα


εκτρέφομαι


εκτρεφόμουν


εκτράφηκα


εκφράζω


εξέφραζα


εξέφρασα


εμπνέω


ενέπνεα


ενέπνευσα


εμπνέομαι


εμπνεόμουν

εμπνεύσθηκα ή εμπνεύστηκα

εντάσσω


ενέτασσα


ενέταξα


εξαγγέλλω


εξήγγελα ή εξάγγειλα


εξήγγειλα ή εξάγγειλα


επεμβαίνω


επενέβαινα


επενέβην ή επενέβηκα


αποκαθίσταμαι



αποκαταστάθηκα


αποκαθιστώ


αποκαθιστούσα


αποκατέστησα


καταργώ


καταργούσα


κατήργησα ή κατάργησα


λαμβάνω


λάμβανα


έλαβα


συλλαμβάνομαι


συλλαμβανόμουν


συνελήφθην ή συνελήφθηκα

μετατρέπομαι


μετατρεπόμουν


μετατράπηκα


παραβαίνω


παρέβαινα


παρέβην ή παρέβηκα


παρελαύνω


παρέλαυνα ή παρήλαυνα


παρέλασα ή παρήλασα


συλλέγω


συνέλεγα


συνέλεξα


αναγγέλλω


ανάγγελλα ή ανήγγελλα


ανάγγειλα ή ανήγγειλα

προεδρεύω


προέδρευα ή προήδρευα


προέδρευσα ή προήδρευσα

συγγράφω


συνέγραφα


συνέγραψα

συμβαίνει (συνήθως στο γ΄ πρόσωπο)

συνέβαινε

συνέβη ή συνέβηκε

αναδεικνύομαι

αναδεικνυόμουν

αναδείχθηκα ή αναδείχτηκα

Ρήματα που σχηματίζονται όπως στα αρχαία ελληνικά

Οικιακές ... παγίδες
για παιδιά

Με μία λέξη γράφονται:

   Τα αριθμητικά από το 13 έως το 19

   οι αντωνυμίες: καθένας, καθεμία, καθένα, καθετί, κατιτί, οποιοσδήποτε, οσοδήποτε, οτιδήποτε

   τα άκλιτα: απαρχής, απεναντίας, απευθείας, αφότου, διαμιάς, ειδάλλως, ειδεμή, ενόσω, εντάξει, εξαιτίας, εξάλλου, εξάπαντος, εξαρχής, εξίσου, επικεφαλής, επιτέλους, καθαυτό, καθεξής, καθέκαστα, καθένας, καθεμία, καθένα, καθετί, καλωσήρθες, καλωσορίζω, κατιτί, καληώρα, καταγής, κατευθείαν, κιόλας, μεμιάς, μολαταύτα, μόλο (που), μολονότι, ολωσδιόλου, οποιοσδήποτε, οτιδήποτε, οπωσδήποτε, προπάντων, παρόλο, σάμπως, τωόντι, υπόψη, ώσπου, ωστόσο.

το εμπρόθετο άρθρο στο (σε + το) - Πήγα στο πάρκο

Γράφονται είτε με μία είτε με δύο λέξεις:

αφετέρου- αφ' ετέρου, αφ' ενός - αφενός, κατ' αρχήν - καταρχήν

Καλύτερα να παραμείνουν με δύο λέξεις:

εν τούτοις, εν μέρει, εξ ημισείας, εξ αδιαιρέτου, επί τούτου, κατ' εξοχήν, κατ' αρχάς, παρ' όλα [αυτά],τέλος πάντων, υπ' όψιν (αλλά υπόψη)

Προσοχή! Γράφονται με δύο λέξεις:

    Η προσωπική αντωνυμία σου με τη γενική ή αιτιατική του άρθρου, όταν παθαίνει ανακοπή σε σ'. Π.χ. σ' το δίνω, σ' το 'στειλα (όχι στο δίνω)

    Οι πολύ κοινές φράσεις: καλώς όρισες (αλλά καλωσορίζω, καλωσήρθες), μετά χαράς, καλώς τον, γι' αυτό, να ΄τος

εν ανάγκη, εν γένει , εν ολίγοις , εν τω μεταξύ , έξω φρενών , καλώς τον (την), (το) ,  κατ’ αρχάς , κατά λάθος , κατά λέξη , παρ’ όλο

Ρήματα που σχηματίζονται
όπως στα αρχαία ελληνικά

http://users.sch.gr/ipap

 Αρβανιτίδης Θεόδωρος

 Αρβανιτίδης Θεόδωρος

 Αρβανιτίδης Θεόδωρος

ΕΝΟΤΗΤΑ 10

Ατυχήματα

Βιβλίο μαθητή

Τετράδιο εργασιών

Γλώσσα ΣΤ΄ Τάξης

Υποενότητες

H ιστορία του Zάχου που Xαζεύει

Mε λένε Σόνια

Δρόμο παίρνω… δρόμο αφήνω!

Οικιακές ... παγίδες για παιδιά

Τι θα μάθουμε


λεξιλόγιο: ατύχημα,  σύννεφο, σκυλί, προσοχή, ύψος, στρίβω, σύγκρουση, μετωπικός, περίεργος, φύλλο, φωτιά, αφηρημένος, πεύκο, ψύχραιμος, πυροσβέστης, ποδήλατο, αστραφτερός, νοσοκομείο, οδικός, κυκλοφορία, συνέδριο, φυλλάδιο, διασχίζω, πεζοδρόμιο, όχημα, τροχαία, ιατρείο, τραυματισμός, ράμμα, πτώση, προαύλιο, υπουργείο, υγεία, ασφάλεια, κατεύθυνση, οδόστρωμα,


Γραμματική:

Σύνθετες με συν +… (συγκαλύπτω, συγκρατώ, συγκινούμαι, συγκλονίζω κτλ).

Καταλήξεις ρημάτων ε/αι

Ομόηχα (στίχος, στοίχος, κύτος, κήτος κτλ).

Αόριστος ρήματος από αρχαία (συνελήφθη, συνέβη, εισήχθη κτλ.)

Τοπικοί προσδιορισμοί (γύρω γύρω, εδώ, ως το βράδυ, κτλ)

Ενότητα 10 : Ατυχήματα

Επαναληπτικές ασκήσεις

Ενότητα 10 : Ατυχήματα

Επαναληπτικές ασκήσεις