Επιλέξτε Ενότητα
Επιλέξτε Ενότητα
Προηγούμενη Σελίδα Επόμενη Σελίδα Επόμενη Σελίδα

Το επίρρημα και τα παραθετικά του
Θεωρία και Ασκήσεις

 Αρβανιτίδης Θεόδωρος

Ευγένιος Τριβιζάς


Ο Ευγένιος Τριβιζάς γεννήθηκε στην Αθήνα το 1946. Σπούδασε νομικά και οικονομικά και είναι καθηγητής εγκληματολογίας στην Αγγλία. Διδάσκει στο Πανεπιστήμιο του Reading, όπου διατελεί Ομότιμος Καθηγητής, και σε άλλα πανεπιστήμια. Είναι γνωστός ως συγγραφέας βιβλίων για παιδιά από τεσσάρων χρονών και πάνω. Όλα του τα έργα τα χαρακτηρίζει πρωτοτυπία και μεγάλη φαντασία.
Έχει γράψει γύρω στα 150 βιβλία που είναι: μυθιστορήματα, παραμύθια, θεατρικά έργα, αλφαβητάρια, διηγήματα, κόμικς, εκπαιδευτικά βιβλία και έχει συνεργαστεί με παιδικά περιοδικά. Από τα πιο γνωστά του έργα είναι η Φρουτοπία και το Νησί των πυροτεχνημάτων.

Μερικά από τα βιβλία του:

Διάβασε μια ενδιαφέρουσα και με πολύ χιούμορ συνέντευξη που έδωσε στην εφημερίδα “Βήμα” στις 15/3/1998

Η πολύ λαίμαργη φάλαινα
που έφαγε τη θάλασσα

Μάθε για τις φάλαινες: Τα είδη , συνήθειες , δες βίντεο και πολλά ακόμη.

Η φαλαινοθηρία

 Τα παλαιότερα χρόνια το κυνήγι των φαλαινών, η φαλαινοθηρία όπως ονομάζεται, ήταν πολύ συχνό φαινόμενο. Το λάδι από το λίπος αυτών των θηλαστικών, οι μπαλένες και το κρέας ήταν περιζήτητα και πληρώνονταν ακριβά από τους αγοραστές.

  Το ανελέητο κυνήγι τους μείωσε σημαντικά τον αριθμό των φαλαινών και οδήγησε στην εξαφάνιση κάποιων ειδών. Τα τελευταία χρόνια υπάρχει μια παγκόσμια κίνηση για να προστατευτούν οι φάλαινες, μια και ακόμη απειλούνται από κράτη όπως η Ιαπωνία και η Ισλανδία που επιτρέπουν τη φαλαινοθηρία.

Η ιστορία της φαλαινοθηρίας στην Αμερική.

Φάλαινες στο Αιγαίο;

Συνταγές μαγειρικής

Ο πολύ λαίμαργος άνθρωπος που έφαγε τη φάλαινα

Διάβασε το βιβλίο του Τριβιζά “Πώς να καταβροχθίσετε ένα Ουράνιο Τόξο”

Σουδίας Γιάννης

Σουδίας Γιάννης

Συνταγές μαγειρικής

Οι εγκλίσεις του ρήματος

Η διατροφή των αρχαίων

Πώς γράφουμε οδηγίες

Τι θα μάθουμε

Α. Οι εγκλίσεις του ρήματος και ο σχηματισμός της Προστακτικής των σύνθετων ρημάτων

Β. Αποτελεσματικές ή συμπερασματικές προτάσεις

Γ. Το θαυμαστικό, το ερωτηματικό, τα αποσιωπητικά, τα διαλυτικά, το ενωτικό, η απόστροφος και η υποδιαστολή

Δ. Τα παραθετικά επιθέτων και επιρρημάτων

Ε. Συμφράσεις και εκφράσεις

Στ. Αντώνυμα επίθετα

Ζ. Υποθετικές προτάσεις

Η. Οριστικό και αόριστο άρθρο

λεξιλόγιο: διατροφή, κύματα, λαιμαργία, φάλαινα, συνταγή, μαγειρική, υλικά, εκτέλεση, παραδοσιακές γεύσεις, γιορτινό, νόστιμα, αρχαιότητα, γεύματα, διαφήμιση, εφημερίδα, τηλεόραση, περιοδικά, ραδιόφωνο, υγιεινή μεσογειακή διατροφή, γευστική, ποιότητα, ποικιλία, πεπτικό σύστημα, συνθηματική φράση, σλόγκαν, ζυμαρικά, γαλακτοκομικά, αλλαντικά, λαχανικά, φρούτα, τηγανίζω, ψήνω, σωματική ανάπτυξη, ελαιόλαδο, νηστικός, δίαιτα, χορτοφάγος, κρεατοφάγος, νηστίσιμος, άψητος, νόστιμος.


Οικογένεια λέξεων:

Υπερθετικός βαθμός με σύνθετες λέξεις (όλος, θεός, κατά, πέντε, τρις + επίθετο => θεονήστικος, ολόφρεσκος , πεντανόστιμος κτλ.)


οριστική Δένω τα κορδόνια των παπουτσιών μου.

υποτακτική Όταν δένω τα κορδόνια των παπουτσιών, μη με ενοχλείς.

προστακτική Δένε τα κορδόνια των παπουτσιών σου.

απαρέμφατο Έχω δέσει τα κορδόνια των παπουτσιών μου.

μετοχή α) Δένοντας τα κορδόνια των παπουτσιών μου βρήκα ένα ευρώ

         β) Τα κορδόνια των παπουτσιών μου είναι δεμένα.

 Οι διάφορες μορφές που παίρνει το ρήμα για να εκφράσει τη διάθεση ή τη γνώμη αυτού που μιλάει (ομιλητή) ονομάζονται εγκλίσεις.

Οι εγκλίσεις είναι πέντε:

Οι εγκλίσεις χωρίζονται σε:

 προσωπικές (οριστική, υποτακτική, προστακτική)

    

 Απρόσωπες  (απαρέμφατο, μετοχή)

ονομάζονται προσωπικές εγκλίσεις, γιατί έχουν ξεχωριστούς τύπους για τα διάφορα πρόσωπα κάθε αριθμού, π.χ. τρέχω, τρέχεις, τρέχει…  


ονομάζονται απρόσωπες εγκλίσεις γιατί δεν έχουν ξεχωριστούς τύπους για τα διάφορα πρόσωπα κάθε αριθμού, π.χ. δένοντας, αγαπημένος.

  Οριστική:

Το μάθημα τελείωσε.

Το μάθημα τελειώνει σε λίγο.

Δεν τελείωσε το μάθημα.

  Υποτακτική:

  - Συνοπτική (Αορίστου):
              να γράψω – να γραφτώ

  - Συντελεσμένη (Παρακείμενου):
               να έχω γράψει – να έχω γραφτεί

Οι μαθητές ας μαζευτούν στην αυλή.

Αν βρω λίγο  χρόνο, θα ζωγραφίσω.

Αν δεν έχει συγκοινωνία, να μην ξεκινήσει να έρθει.

Προστακτική:

Ανοίξτε τα παράθυρα.

Σύρε, παιδί μου, στο καλό.

Μη φωνάζετε έτσι.

Προσωπικές

Απρόσωπες

  Μετοχή:

Α. Η πρώτη κατηγορία περιλαμβάνει τη λεγόμενη ενεργητική μετοχή που είναι στην ενεργητική φωνή, σε χρόνο ενεστώτα και είναι άκλιτη.

 Β.  Στη δεύτερη κατηγορία έχουμε τις παθητικές μετοχές που είναι στην παθητική φωνή, σε χρόνο παρακείμενο και είναι τύποι που κλίνονται όπως τα επίθετα.

  Απαρέμφατο:

Είναι άκλιτος ρηματικός τύπος που μας χρησιμεύει στο να σχηματίζουμε τους συντελεσμένους χρόνους των ρημάτων.

Παρακείμενος: έχω βάψει – έχω βαφτεί

Υπερσυντέλικος: είχα βάψει – είχα βαφτεί

Συντελεσμένος μέλλοντας: θα έχω βάψει –                          θα έχω βαφτεί

Οι εγκλίσεις των ρημάτων
Η προστακτική

Τα ρήματα

Αρβανιτίδης Θεόδωρος

Οι εγκλίσεις του ρήματος
Θεωρία και  Ασκήσεις

users.sch.gr/ipap/

 Βιβλίο Γραμματικής Ε΄ - Στ΄

Εγκλίσεις

Είδη κειμένων

Εξάσκηση online

Μάθε παιδί μου γράμματα

*ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ: Στο νέο βιβλίο Γραμματικής της Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού η υποτακτική (και η Προστακτική) θεωρούνται άχρονες εγκλίσεις, σε αντίθεση με τις παλιότερες γραμματικές π.χ Τριανταφυλλίδη. Έτσι η Υποτακτική Ενεστώτα αναφέρεται ως εξακολουθητική , του Αορίστου ως Συνοπτική και του Παρακειμένου ως Συντελεσμένη.

προσταγή

ευχή

Απαγόρευση -
(Υποτακτική)

Πολλά ρήµατα στον αόριστο, όπως και στον παρατατικό, παίρνουν το ε ως αύξηση.   

          τρέχω   έτρεξα

          γράφω   έγραψα


Η συλλαβή αυτή παραμένει όταν τονίζεται και φεύγει όταν δεν τονίζεται:

       έτρεξα, αλλά τρέξαμε

       έγραψα, αλλά γράψαμε


Στα σύνθετα ρήµατα αυτή η αύξηση µπαίνει ανάµεσα στην πρόθεση και στο ρήµα.

      

       ανα + τρέχω = ανατρέχω - ανέτρεξα

       διά + γράφω = διαγράφω -  διέγραψα


ΠΡΟΣΟΧΗ! Η αύξηση υπάρχει μόνο στην οριστική και όχι στις άλλες

εγκλίσεις. Επομένως, η προστακτική αορίστου σχηματίζεται χωρίς αύξηση.  


Οριστική Αορίστου            Προστακτική Αορίστου

(Αυτός) ανέτρεξε                   (εσύ)  ανάτρεξε (χωρίς αύξηση)
(Αυτός) διέγραψε                    (εσύ) διάγραψε (χωρίς αύξηση)

 Προστακτική σύνθετων ρημάτων

Οι αποτελεσματικές ή συμπερασματικές προτάσεις είναι δευτερεύουσες εξαρτημένες προτάσεις που φανερώνουν το αποτέλεσμα μιας πράξης.

Οι αποτελεσματικές/συμπερασματικές προτάσεις αρχίζουν:

α.  με αποτελεσματικούς συνδέσμους: ώστε και που.

Μετά τα ώστε και που συχνά υπάρχει το να:

π.χ. Έκανε τόσο κρύο που φορούσαμε μπουφάν και μέσα στο σπίτι.

Ήταν αρκετά ευγενικός ώστε να μου δώσει τη θέση του.


β.  με φράσεις που χρησιμοποιούνται ως αποτελεσματικοί σύνδεσμοι (με αποτέλεσμα να):

π.χ. Κάνω πολλές δουλειές ταυτόχρονα, με αποτέλεσμα να μην μπορώ

να αποδώσω σε καμία.

Η άρνηση στις αποτελεσματικές/συμπερασματικές προτάσεις είναι

δε(ν) ή μη(ν).


Συχνά, στην πρόταση την οποία προσδιορίζουν οι αποτελεσματικές

προτάσεις, υπάρχουν οι δεικτικές αντωνυμίες τέτοιος, τέτοια, τέτοιο ή

τόσος, τόση, τόσο ή τα επιρρήματα τόσο, έτσι.

π.χ. Με είχε ενοχλήσει τόσο ώστε να μη θέλω να τον ξαναδώ στα μάτια μου.

αποτελεσματικές/συμπερασματικές προτάσεις

Παραθετικά επιθέτων και επιρρημάτων

Μερικές φορές, θέλω να εκφράσω σύγκριση στα επιρρήματα:

– Ορέστη, φέρε μου σε παρακαλώ το βαζάκι με το γλυκό.

Πού είναι;

Χαμηλά, στο ράφι της κουζίνας.

– Δεν το βρίσκω. Είναι κοντά στο μπολ με τα φρούτα;

– Όχι, χαμηλότερα.

– Εκεί που έχεις ένα βαζάκι που λέει «ζάχαρη»;

– Όχι, όχι, ακόμα πιο χαμηλά.

– Α, το βρήκα. Ε, μα ήταν πάρα πολύ χαμηλά, γι’ αυτό δεν το βρήκα εύκολα.

Τα παραθετικά των επιρρημάτων μοιάζουν με εκείνα των επιθέτων.

Ο συγκριτικός βαθμός σχηματίζεται:

• είτε μονολεκτικά, με τις καταλήξεις -ότερα και -ύτερα:

ωραία – ωραιότερα

βαθιά – βαθύτερα

• είτε περιφραστικά, με τη λέξη πιο:

ωραία – πιο ωραία

βαθιά – πιο βαθιά

Ο υπερθετικός σχηματίζεται:

• είτε μονολεκτικά, με τις καταλήξεις -ότατα, -ύτατα:

ωραία – ωραιότατα

βαθιά – βαθύτατα

• είτε περιφραστικά, με τα επιρρήματα πολύ, πάρα πολύ :

ωραία – πολύ ωραία

βαθιά – πάρα πολύ βαθιά

Στη διαφήμιση όλα είναι δυνατά

Παραθετικά επιρρημάτων και επιθέτων

Όταν δύο λέξεις χρησιμοποιούνται σταθερά μαζί, τότε συχνά σχηματίζουν μια νέα έννοια, η οποία προέρχεται από την κύρια σημασία της κάθε λέξης. Αυτό το σχήμα λόγου λέγεται σύμφραση:
π.χ. οικογενειακή θαλπωρή,  όρκος  πίστεως,  σοκολάτα  αμυγδάλου,  σχολικά  είδη,  οικολογική  καταστροφή, παιδική χαρά, χαµένες πατρίδες


Έκφραση είναι ένα σύνολο λέξεων που εκφράζει ένα ιδιαίτερο νόημα. Το νόημα μιας έκφρασης είναι μεταφορικό ή οφείλεται στο ύφος µε το οποίο τη λέµε,

π.χ. Μη µου πεις!, Tου άλλαξε τα φώτα, Θα σε χορέψω στο ταψί, Έγινε πυρ και µανία, Τρώει τα σίδερα, Του έσπασε τα νεύρα, Βρήκε το δάσκαλό της κτλ.

  Συμφράσεις και εκφράσεις

Αποτελεσματικές – Συμπερασματικές προτάσεις

Δευτερεύουσες επιρρηματικές προτάσεις

Θεωρία και Ασκήσεις

Ορθογραφία της προστακτικής

Θεωρία και Ασκήσεις online

Παραθετικά επιθέτων
Θεωρία και Ασκήσεις

 Αρβανιτίδης Θεόδωρος

Η ιστορία της διαφημισης
Στη διαφήμιση… όλα είναι δυνατά!
Τηλεόραση και διαφήμιση


 Δημιουργία διαφήμισης


Όταν δημιουργείται ένα καινούριο προϊόν, για να ενημερωθεί ο καταναλωτής σχετικά με αυτό και να πειστεί να το αγοράσει, θα πρέπει το προϊόν αυτό να διαφημιστεί. Θα πρέπει να προσέξουμε η διαφήμισή μας να έχει τα εξής στοιχεία:


εικόνα που να τραβά την προσοχή

• αναφορά του ονόματος και της μάρκας του προϊόντος

• έξυπνο σλόγκαν (δηλαδή μια μικρή, εύκολη και κυρίως διασκεδαστική φράση σχετική με το προϊόν ή το στοιχείο που το κάνει να ξεχωρίζει από άλλα του ίδιου είδους· συνήθως στο σλόγκαν κάνουμε λογοπαίγνιο και εκμεταλλευόμαστε κάποια μεταφορική φράση)

• ένα μικρό ενημερωτικό κείμενο για το προϊόν.


προσέχουμε να χρησιμοποιούμε:

προστακτική έγκλιση

θαυμαστικά, αποσιωπητικά ή ερωτηματικά

παραθετικά επιθέτων.

Αντώνυµα ή αντίθετα ονοµάζονται δυο επίθετα που έχουν ακριβώς την αντίθετη σηµασία:

π.χ.    νόστιμος – άνοστος,

          γρήγορος – αργός

Υποθετικές προτάσεις - Υποθετικός λόγος

Η χελώνα και ο Ρεβιθάκης

Αντώνυµα ή αντίθετα επίθετα

Υποθετικές προτάσεις - Υποθετικός λόγος

Οριστικό και αόριστο άρθρο

Δημιούργησε τη δική σου διαφήμιση

Μπορείς να φτιάξεις μια διαφήμιση πηγαίνοντας στην ενότητα "Λούνα Παρκ" και πατώντας τη μπλε πινακίδα που βρίσκεται στο βάθος .

 Λεξικό αντωνύμων

Θεωρία και ασκήσεις για το οριστικό και αόριστο άρθρο

Βιβλίο γραμματικής σελ. 60 - 62

 Αρβανιτίδης Θεόδωρος

Η διαφήμιση

Πώς φτιάχνουμε καταλόγους

QUIZ στην ΕΝΟΤΗΤΑ 4

Διατροφή

ΥΠΟΘΕΤΙΚΕΣ
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

ΥΠΟΘΕΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

ΔΙΑΛΥΤΙΚΑ

ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ -ΔΙΑΤΡΟΦΗ

ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ -ΔΙΑΤΡΟΦΗ

ΥΠΟΘΕΤΙΚΕΣ
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΑΣΛΟΓΚΑΝ

ΣΥΝΤΑΞΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ

ΦΡΑΣΕΙΣ, ΕΚΦΡΑΣΕΙΣ, ΣΥΜΦΡΑΣΕΙΣ

ΑΝΤΩΝΥΜΑ (ΑΝΤΙΘΕΤΑ) ΕΠΙΘΕΤΑ

ΠΑΡΑΘΕΤΙΚΑ ΕΠΙΘΕΤΩΝ

ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ -ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ - ΣΥΝΤΑΓΕΣ

ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ -ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

ΣΥΝΤΑΞΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ

 ΣΥΝΤΑΞΗ ΜΙΑΣ ΣΥΝΤΑΓΗΣ

ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ -ΣΥΝΤΑΓΕΣ

 ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ -ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Αρβανιτίδης Θεόδωρος

inschool.gr

Θεωρία και ασκήσεις για τa σημεία στίξης

ΠΗΓΗ: http://users.sch.gr/ipap/

Ενότητα 4 : Διατροφή

Επαναληπτικές ασκήσεις

Ασκήσεις

Υποτακτική - Προστακτικη

Παραθετικά επιθέτων- Ανώμαλα παραθετικά

Θεωρία και Ασκήσεις

Συμφράσεις - εκφράσεις -  υποθετικός λογος

Θεωρία και Ασκήσεις

Συμφράσεις - εκφράσεις -  υποθετικός λογος

Θεωρία και Ασκήσεις

ΕΝΟΤΗΤΑ 1: Ταξίδια, τόποι, μεταφορικά μέσα

ΕΝΟΤΗΤΑ 2:  Κατοικία

ΕΝΟΤΗΤΑ 3: 28η Οκτωβρίου

ΕΝΟΤΗΤΑ 4: Διατροφή

ΕΝΟΤΗΤΑ 5: 17η Νοέμβρη

ΕΝΟΤΗΤΑ 6:  ζωή σε άλλους τόπους

ΕΝΟΤΗΤΑ 7: Η ζωή έξω από την πόλη

ΕΝΟΤΗΤΑ 8:Χριστούγεννα

ΕΝΟΤΗΤΑ 9:  Συσκευές

ΕΝΟΤΗΤΑ 10: Ατυχήματα

ΕΝΟΤΗΤΑ 11: Συγγενικές σχέσεις

ΕΝΟΤΗΤΑ 12:25η Μαρτίου

ΕΝΟΤΗΤΑ 13: Τρόποι ζωής και επαγγέλματα

ΕΝΟΤΗΤΑ 14: Πάσχα

ΕΝΟΤΗΤΑ 15: Κινηματογράφος - Θέατρο

ΕΝΟΤΗΤΑ 16: Μουσεία

ΕΝΟΤΗΤΑ 17: Πόλεμος και ειρήνη

Εγκλίσεις - Θεωρία

Εγκλίσεις - Θεωρία και ασκήσεις

Εγκλίσεις - εργασίa Προστακτική

QUIZ Να βρεθεί η έγκλιση των ρημάτων

QUIZ - ΕΓΚΛΙΣΕΙΣ 

users.sch.gr/ipap/

emathima

Γρηγόρης Ζερβός

**έχει η προστακτική άρνηση ή όχι;
Στην πρόσφατη γραμματική του Γυμνασίου και του Δημοτικού δε γίνεται ξεκάθαρη αναφορά.
Στο παλιό συντακτικό του Γυμνασίου δηλώνεται ότι η προστακτική χρησιμοποιείται και αποφατικά.
Στη «Νεοελληνική Σύνταξις» του Τζάρτζανου, δηλώνεται ότι η προστακτική χρησιμοποιείται μόνο καταφατικά και οι περιπτώσεις με την άρνηση (π.χ. μη γελάτε) είναι υποτακτική.

Στη γραμματική των Holton, Mackridge, Φιλιππάκη, εκδ. Πατάκη, σελ. 207, αναφέρεται ξεκάθαρα ότι η προστακτική δεν έχει άρνηση. ΠΗΓΗ: ipap

Εγκλίσεις
 - ασκήσεις

ΕΝΟΤΗΤΑ 4   Διατροφή

Βιβλίο μαθητή

Τετράδιο εργασιών

Γλώσσα ΣΤ΄ Τάξης

Υποενότητες

Η πολύ λαίμαργη φάλαινα που έφαγε τη θάλασσα

Συνταγές μαγειρικής

Στη διαφήμιση … όλα είναι δυνατά

Η χελώνα και ο Ρεβιθάκης

Quiz - Επαναληπτικές ασκήσεις

users.sch.gr/ipap

users.sch.gr/ipap

users.sch.gr/ipap

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ